Niet weer een onderzoek

 is de titel van een aardig boekje dat een team van Lysias, een adviesbureau voor publieke organisaties, met Magdeleen Sturm als eerste auteur schreef en publiceerde. Eind 2021 uitgegeven door Haystack. Ik kreeg het van de auteurs tijdens een sessie met een expertteam over het Groene Hart. 

Een nuttig boekje vol ervaringen en tips, vaak ook geïllustreerd met onderzoekingen die het bureau uitvoerde en die soms de krant haalden. Hoe doe je goed toegepast onderzoek waar organisaties van kunnen leren, zonder dat je personen afrekent en Barbertje moet hangen. 

Het lijkt me dat ook economen die toegepast beleidsonderzoek doen en impact willen hebben, nog aardig wat van dit boekje kunnen opsteken. Ook al gaat het vaak over bestuurskundig onderzoek, governance vragen of de aloude vraag: waarom heeft het zo mis kunnen gaan?  Aanrader dus. 

workshop MEF4CAP

 

vanmiddag hadden we in Wageningen de nationale workshop van het MEF4CAP project waarin we proberen de administratieve lasten van boeren rond alle duurzaamheidsinformatie voor ketenpartijen en de overheid drastisch te verlagen. Mijn presentaties staan online (met in de presentatie ook de 3 papers die inmiddels gepubliceerd zijn). Zie alhier

Paper in Electronics

Vanuit ons MEF4CAP project publiceerden we ons derde paper. Dit keer over de integratie tussen bedrijfsmanagement systemen en de financiele boekhouding. Dit alles om de administratieve lasten van boeren te verminderen. Het paper staat online bij Electronics. Zie hier. 

Column Food + Agri over CSRD

 Gisteren verscheen ook mijn column in Food & Agri. Dit keer over de Corporate Sustainability Reporting Directive die via de scope-3 rapporage wel een eens een enorme reikwijdte zou kunnen hebben.  Zie alhier

verkiezingscolumn

Voor BoerEnBusiness / Food Business schreef ik mijn maandelijkse column met retro-recensie. Over de verkiezingen resp. Bas van Bavel's Onzichtbare hand. Zie hier

WRR over AI

 Het advies van de WRR over artificial intelligence is al weer een tijd uit, het dateert van november 2021. Maar onlangs was ik bij de WRR te gast en kreeg het mee. Een pil van meer dan 500 pagina's: Opgave AI. Maar de moeite waard. 

Het interessante vond ik dat ze deze systeem-technologie, of General Purpose Technology zoals je wil, vergelijken met eerdere GPT in de geschiedenis, zoals elektriciteit of de verbrandingsmotor. (p.123 ev) Dat levert om te beginnen tal van fraaie anekdotes op (zoals de steden die schoon zouden worden door de auto door minder paardenuitwerpselen). Maar ook relevante inzichten, zoals het feit dat het een tijd duurt voordat de technologie in bedrijfsprocessen is ingepast. Vandaar dat je de computer overal ziet behalve in de productiviteitscijfers. 

De WRR ziet 5 opgaves:

• demystificatie (nee de mens wordt niet werkeloos en ook niet een slaaf van de machine)
• contextualisering (het moet ingepast)
• engagement
• regulering (tijdig maar niet te vroeg)
• positionering (vooral internationaal, waar specialiseren wij ons in?, wat doen we samen

Het advies heeft ook een aardige benadering van technische en sociale ecosystemen (figuur 5.1):emergente technologieën, ondersteunende technologieën, macro-economische context en gedragsmatige context. Het moet allemaal passen in die contextualisering, aan elektriciteit heb je in het huishouden niets als je geen stofzuiger uitvindt. Technologie moet niet alleen ONTwikkeld maar ook OMwikkeld (Enveloping). 

Er is ook een bijstelling van het beeld dat het aan de frontier altijd wetteloos is en dat regulering te laat komt. Een idee dat we over hebben gehouden aan het Wilde Westen van Amerika. Maar dat hoeft helemaal niet. De ontginningen in de Middeleeuwen waren juist zeer gereguleerd.

En ook nog een mooie beschrijving van Schumpeter's creative destruction: in het kaptialisme is er een innovatieproces dat van binnenuit tot revolutionaire veranderingen van de economische structuur leidt: de creatieve vernietiging. En dat leidt tot Kondratieff golven als dat GPTs zijn, de WRR verwijst daar ook naar Carlota Perez. 

Studiekring Landbouweconomie en bijmengen

 

Gistermiddag gaf ik een presentatie over het idee van verplicht duurzaam inkopen / bijmengen bij de studiekring Landbouweconomie in Wageningen. Zie hier voor de presentatie.  Het werd een geanimeerde discussie. Een marketing expert vermoedde dat je consumenten geen zaken kunt opleggen (doet het voorstel ook niet) en dat de markt van duurzame producten met label al aardig in evenwicht is. Zelf benadrukte ik het punt dat als de strategie van boeren gedwongen verandert naar duurzame producten dat ook voor de verwerkers zou moeten gelden, wil je synergie in de keten houden. Dat ze deels over de grens gaan sourcen is prima, zolang ze maar de opbrengst van de duurzaamste / meest renderende segmenten doorsluizen naar de duurzame(re) boeren. 

Paper in EuroChoices

 

Het EEAC advies over de Kaderrichtlijn Duurzame Voedselsystemen heeft geleid tot een paper voor EuroChoices dat nu Online staat in advanced access (zoals dat dan heet) Hier is de link.  Met fotootjes van eigen hand. 

Cursussen

 Voor wie nog een leuke cursus zoekt: via Class Central krijg je een mooi overzicht van profesiionele cursussen, veelal van universiteiten. Zie alhier

visuele kaptialist

 

Een paar suggesties voor leuke websites in de komende dagen. Allereerst een site met een tikje misleidende naam. Visual Capitalist brengt fraaie grafieken en kaarten van economische verschijnselen. Die hoeven niet per se kapitalistisch te zijn, lijkt me. Desalniettemin de moeite waard.

Virtueel in Ierland

Vandaag hield ik een praatje in de nationale Ierse workshop (virtueel) van het MEF4CAP project. Over de vraag hoe zorgen dat er innovatie in het boerderij-bureau plaats vindt en digitalisering de administratieve lasten gaat verminderen. De sheets staan op Slideshare

behavorial economics

 Economie is een gedragswetenschap. Toch is er ook nog een stroming Behavorial economics opgekomen, die zich wil onderscheiden van de klassieke economische rekenmodellen en meer nadruk legt op psychologische aspecten in het gedrag. Ik werd gewezen op een aardig paper dat illustreert wat er in de landbouweconomie door de jaren heen al aan gedaan is. Van de hand van enkele coryfeeën uit het vakgebied, zie alhier.

Groeten uit Woerden

 Afgelopen week verbleef ik een paar dagen in Woerden. Niet ver weg, maar we zaten er met het Expertteam voor het Groene Hart. Om bestuurders te helpen een antwoord te vinden op de uitdagingen van klimaat en biodiversiteit. Sommigen voegen landbouw dan automatisch toe aan het rijtje problemen, want tja, er is emissie, er is geen verdienmodel (o nee?), het moet minder. Dat leek me een verkeerde aanpak, de landbouw lijkt me een van de belangtrijkste sectoren die kansrijk kunnen helpen de doelen te bereiken. Onderdeel van de oplossing, niet van het probleem. 

De ETS prijs voor CO2 ging deze week door de 100 euro, vorig jaar was hij gemiddeld 80. Als je daar langlopende transitiecontracten voor uitgeeft, plus nog wat langjarige contracten voor natuurbeheer resp. waterberging bij calamiteiten en wat ruimte om achterop die langgestrekte kavels zonnevelden neer te leggen (mooi bosje er omheen, hoewel dat weer tot roofvogels en minder grutto's kan leiden) dan denk ik dat  veel boeren en het systeem heel snel om zijn. En nog goed voor het verdienmodel ook. Follow the money is de economische oplossing. Althans voor de komende 20 jaar. Daarna is het nog even koffiedik kijken en komen er wellicht betere business cases rond energielandschappen aan de orde. Of hervening. Maar nu maar eerst even meters maken met het NPLG, dan kunnen die investeringen nog uit. 

Mooi vestingstadje trouwens. Komende blogs wat foto's, om te beginnen een economische wijsheid.

Drank en logistiek

 Eerder deze week kwam ik op de hoogte van het bestaan van Avandis, een bedrijf in Zoetermeer dat de productie en bottling van dranken doet voor oude merken en firma's als Bols, en De Kuyper. Twee eeuwenoude concurrenten in Schiedam die met hun bedrijfsvernieuwing klem zaten in de oude binnenstad, zichzelf niet direct grote nieuwe bedrijven wilden veroorloven en met nog een concurrent een commanditaire vennootschap oprichtten. Die bouwde een bedrijf in Zoetermeer en Nedcargo zette er een vestiging naast dat het wereldwijde transport verzorgt.  Het bedrijf is ook een dienstverlener aan andere bedrijven die een drankje in medium-batches verpakt en verscheept wil hebben. Die bedrijven worden zelfs geholpen met keuzes in verpakking en marktsegmentering. Avandis krijgt de recepten van de opdrachtgevers en maakt dan de sterke drank, eventueel met lagering. Dat dit een wereldwijde reputatie oplevert blijkt uit het feit dat het snelgroeiende, populaire Filipijnse rum-merk Dom Papa, met flessen rum heel precies beplakt met schots- en scheve etiketten, zijn productie en distributie naar Zoetermeer heeft overgeheveld. Het blijkt ook uit het feit dat het grote Refresco (van KKR), die niet meer in sappen en limonade mag groeien van de ACM, de zaak heeft overgenomen.  Boeiende lezing was dat, nog los van de proeverij. 

veiling of contract?

Waarom kiezen ondernemers voor het gebruik van de veiling, en waarom sluiten ze liever een direct contract buiten de veiling om. Ofwel wat bepaalt de optimale transactie-vorm.? Kosten en baten denkt de econoom. De laatste editie van de European Review of Agricultural Economics bevat een artikel waarin de vraag is beantwoord voor de bevroren kabeljauw van Noorse vissers. Tussen 2009 en 2017 zakte het marktaandeel van de veilingen van 52% naar 31%. En dat terwijl de veilingprijs gemiddeld 2.6% hoger ligt en de kosten van verkopen per veiling niet hoger liggen voor het gestandaardiseerde product. 

De auteurs Grundvig en Zhang constateren  echter voordelen aan directe verkoop: een betere afstemming over kwaliteiten (die soms afwijken van het gestandaardiseerde product), productieplanning, e.d. Doordat vaste relaties ontstaan tussen kopers en verkopers (en soms zelfs financiele betrokkenheid van de kopers in de visserij--onderneming) hebben de directe verkopen een betere informatie-efficiency. 

 Auction versus direct sale:the effects of buyers and sellers on price: ERAE 50-1