dinsdag 10 februari 2009

het einde van de globalisering

Bij het nadenken over de toekomst, zoals in scenariostudies, komen er steevast varianten op tafel waarin de globalisering tot een eind komt en wordt omgedraaid naar regionale economien. Vaak, zo is mijn ervaring, wordt dan gewezen op hoge transportkosten door dure energie, maar dat is volgens mij zeer onwaarschijnlijk. Het verslepen van een breedbeeld TV van China naar Europa kost nog geen tientje, dat is peanuts, zelfs als je de energieprijs vertienvoudigd blijft het relatief weinig (ook omdat de rest van de productiekosten dan ook stijgt). Zeetransport is ook niet erg vervuilend, en daar waar het vervuilend is komt dat door slechte regels en toezicht op typen brandstof e.d. Kortom een eind aan het gesleep met producten lijkt me niet om technische of economische reden waarschijnlijk.
Als het gebeurt (en dat is niet te hopen want dat kost ons veel welvaart) wel om geo-politieke. In de NRC van zaterdag wees de Princeton hoogleraar Harold James daar nog eens op: in de geschiedenis hangen wereldwijde integratie en wereldwijd geweld en een crisis van waarden vaak nauw samen. Veel mensen zien vanuit een religieuse optiek de handel over grote afstand ook als een geldzucht, een zoeken naar ijdelheden. Luther was ook al tegen.
Nu volgens velen de markt heeft gefaald (onzin: de staat heeft gefaald in toezicht op Amerikaanse en IJslandse banken, banken hebben nooit zonder goed toezicht gekund), is er een bereidheid om veel overheidsinvloed te tolereren. Dat gebeurt vooral binnen eigen landsgrenzen en belastingbetalers hebben er belang bij dat de gelden in eigen land terecht komen, niet bij de buitenlandse autoindustrie of banken. En de welvaart daalt, dus nog meer reden de immigranten naar huis te sturen en de grenzen te sluiten. "In deze wereld winnen macht en hegemonie weer aan betekenis, waarbij politici op zeker willen spelen en weinig oog hebben voor samenwerking. In zo'n wereld hebben conflicten de neiging te escaleren en de grondslagen van de welvaart en de internationale orde te verwoesten" zo besluit James zijn essay. Een scenario dat met de dag waarschijnlijker wordt.

Harold James: De globalisering stagneert door deflatie, protectionisme en morele bezwaren: NRC 7.2.2009
Een reactie posten