zaterdag 2 december 2017

Berlijn en de ict

Deze week sprak ik op de Global Food Summit in Berlijn. Mooie ontvangst in de parlement's sociëteit (waarbij de minister verstek moest laten gaan maar die zal door de glyfosaat stemming wel een gewijzigde agenda hebben gehad). Mijn inleiding staat gewoontegetrouw online. 
Berlijn heeft de grootste start-up scene, zo niet van Europa dan toch van Duitsland. Iemand legde me uit dat de alternatieve cultuur daar aan bijgedragen heeft, en dat die cultuur mede ontstaan of versterkt is doordat wie in de jaren 60 naar Berlijn verhuisde, niet in militaire dienst hoefde. Dat heeft veel individualisten aangetrokken.
Overigens trekt dat succes nu ook de groten aan: Google bouwt in Prenzlau waarmee die wijk net als San Francisco te duur dreigt te worden voor de subculturen.
In mijn inleiding stelde ik voor om de Duitse foodsector binnen 3 jaar papiervrij te maken, met de nodige voorbeelden. Dat lijkt toch nog wel een eindje weg: terug naar de airport bleek de bus geen credit cards of bankbiljetten van 10 euro te aanvaarden. Alleen munten worden geaccepteerd - zodat ik gratis mee mocht.

dinsdag 28 november 2017

Live at Cornell

Ik berichtte al eerder over mijn optreden in oktober op Cornell University in de staat New York. De collega's aldaar hebben de lezing op video vastgelegd, en het resultaat staat online. Voor wie 45 minuten college wil....

maandag 27 november 2017

Land van glas

Afgelopen weken las ik Land van Glas, een boek van Koen van Wijk, in het dagelijks leven journalist bij het blad de Nieuwe Oogst. Hij schreef een familiegeschiedenis over de tuinbouw. Meer specifiek die van de diverse generaties Moerman, die oorspronkelijk tuinden op Hillegersberg en daarna verkassen naar Bleiswijk. De familiegeschiedenis bespreekt o.a. het introuwen van enkele akkerbouwers, ooit nog de gezeten boeren van de omgeving, en het emancipatieproces van de kleine tuinder. Boeiender dan deze kleine sociologie was voor mij de historie van de glastuinbouw, zoals de ontwikkeling van de kassen, de komst van de tomaat ruim honderd jaar geleden en de biologische bestrijding die vanwege aan den lijve ondervonden ziekte door Koppert wordt ontwikkeld. Ook de opkomst van de paprika en het verdwijnen van de tussenteelt sla (specialisatie, vervroeging teeltseizoen) komt aan bod, net als de opkomst van de veiling en tot op zekere hoogte het verdwijnen ervan. De betrokkenheid van tuinders bij hun kas, de gesprekken begin jaren 60 op visite bij de rooktafel en bijbehorende sfeerbeelden troffen me ook, maar dan omdat ze ook in de akkerbouw gewoon waren. Kortom, leuk boek, van harte aanbevolen voor wie in mijn omgeving woont of belangstelling heeft voor de tuinbouw.

zaterdag 25 november 2017

bse verfilmd

De BSE affaire ligt alweer zover achter ons dat sommige betrokkenen de traumatische ervaring uit hun jeugd nu kunnen verwerken in hun kunstprojecten.
Zo maakt de Franse film Petit Paysan van regisseur Hubert Charuel zijn entree in de Nederlandse bioscopen. De boerenzoon filmde op het ouderlijk bedrijf, dat te koop stond omdat hij een filmcarriere koos. De boer wil zijn dieren beschermen bij verdenking van een ziekte, en dat gaat van kwaad tot erger. Een aanklacht tegen stamping out maatregelen, zo legt de regisseur uit in de NRC.
Ook IJsland leverde een film over deze thematiek: Rams gaat over twee broers die na ontdekking van scrapie bij hun schapen tot absurde daden worden gedreven.

Overigens begreep ik uit het interview dat Charuel de meest makke koeien uit zijn dorp had geselecteerd voor de hoofdrollen, maar dat het de eerste week toch weinig filmmateriaal opleverde, de dieren moesten erg wennen aan de camera's en filmset. Donderdagavond kreeg ik een rondleiding door Pamplona en daar begreep ik dat het stierenvechten en de befaamde stierenrace juist gebaseerd zijn op dat niet aan de massa gewend zijn van dieren. De stieren worden in zeer rustige omstandigheden op extensief grasland opgefokt en zien tot de dag voor het gevecht hooguit af en toe een cowboy. Daarna gaan ze de drukte in, en dat maakt ze wild.
Bij veel moderne stadions worden de dieren nu per vrachtauto afgeleverd, maar in een aantal steden is er nog de oude werkwijze dat ze lopend worden aangevoerd, of althans vanaf de rand van de stad. Voor de 6 stieren zet men dan 6 ossen die dat telkens doen, de route kennen en de stieren rustig houden, maar dat gaat dus wel eens mis.

zaterdag 18 november 2017

Spot On


Vorig jaar besprak ik hier de studie Blind Spot, en nu is er een vervolg: Spot On. Wederom een mooi vormgegeven boek van de Vereniging Deltametropool, en mijn collega dr Bos deed ook mee door consult te houden.  Spot On geeft bruikbare tips, ook voor de provincie Zuid Holland over bouwen met groen landschap. Nu de bouwkoorts weer is toegeslagen (en men bij mij voor de deur 21.000 woningen wil realiseren in de Zuidplas, 5 keer Nesselande met in het volgend decennium een nieuw dorp) komt die publicatie als geroepen. Bestuurders: lezen dat boek.

vrijdag 17 november 2017

big data and policy analysis

Een week geleden was ik even in Parijs om bij de OECD met directeuren van landbouweconomische instituten actuele thema's door te nemen. Wij presenteerden er onze inzichten over de rol van Big Data in policy analysis. Hier is de ppt
(de foto is de High Line in New York)

woensdag 15 november 2017

Valerie

Is de naam van een EU project waarin men wetenschappelijke kennis verbindt met de praktijk van
voorlichters en boeren, mede door inzet van ICT. Dinsdag hadden ze hun slotconferentie ten kantore van CopaCogeca in BXL en ik mocht de keynote opening doen. Mijn presentatie was al via LinkedIn en Twitter rondgebazuind, maar voor wie hem op de blog zoekt: hier is hij.

zondag 12 november 2017

PhD lecture

Woensdag was ik in Barcelona, dat in Spanje of Catalonië ligt, dat is tegenwoordig een statement. Ik gaf een lezing voor de studenten van de EAAE PhD workshop. Ik meldde de lezing al op de social media, maar hier is hij dan ook voor de blog-volgers

donderdag 9 november 2017

right to repair

Vandaag spraken we in Parijs met de collega's van andere landbouweconomische instituten over big data. In de voorbereiding stuitte ik op het recht om te repareren. Althans Amerikaanse boeren (en anderen) vinden dat ze een right to repair moeten hebben en in verschillende staten zoals Nebraska circuleren wetsvoorstellen.
Sommige zaken, zoals printers en magnetrons, waren altijd al lastig te repareren en zo goedkoop dat ze meestal maar meteen vervangen worden. En bij auto's en tractoren moest je bij zelf-sleutelen of het gebruik van een niet-geaccrediteerde garage ook al oppassen met je garantie.
Maar de software-gedreven tractoren en andere hardware roepen blijkbaar nieuwe vragen en actie op. The Economist berichtte er 30.9.2017 over (If it's broken you can't fix it) en constateert dat een John Deere tractor met tienduizenden regels software-code komen, die van alles regelen, van de motor tot de armleuningen. En waar je vanaf moet blijven. In de Licence Agrent for John Deere Embedded Software staat dat het bedrijf eigenaar blijft van de software. En het verwijst volgens het blad naar de Digital Millenium Copyright Act, een controversiële wet die het illegaal maakt om copyright bescherming te omzeilen. Sommige boeren en natuurlijk de onafhankelijke garages zijn daar dus niet blij mee.
Volgens sommigen naderen we het Einde van Eigendom. Zo verbied Tesla het gebruik van de auto in diensten voor Uber. Overigens meldt het blad ook dat er inmiddels al gehackte software uit OostEuropa beschikbaar is voor John Deere tractoren. En van een boer hoorde ik dat het ook voordelen heeft als je machine goed beheerd wordt door de leverancier. Er worden blijkbaar hier en daar GPS systemen van tractoren en machines gestolen. Als die constant verbonden zijn met de cloud van de leverancier, dan zijn ze traceerbaar en heeft dat geen zin. De ironie wil dat dit juist bij Deere niet het geval schijnt te zijn en die tractoren dus geliefde targets zijn.

dinsdag 7 november 2017

landhervorming

Sommige Aziatische landen doen het qua economische ontwikkelingen goed, anderen minder. Volgens sommigen komt dat door de landbouw.
Joe Studwell schreef How Asia works en legt de nadruk op de rol van landhervorming, zo begreep ik uit een stuk in The Economist (14.10.2017). Grootgrondbezit gaat vaak gepaard met lage productiviteit van die grond, men realiseert een inkomen met gewassen die niet al te veel arbeid vragen en er zijn wellicht de nodige management (agency) problemen in de aansturing (mijn interpretatie). Als er dan tegelijk een grote, verarmde plattelandsbevolking is met veel verborgen werkeloosheid, dan pleiten de Che Geuvarra's van deze wereld zo niet voor revolutie dan toch voor landhervorming. Japan, Taiwan, Zuid Korea, China (voor de collectivisering) voerden allemaal landhervormingen door, de eerste 3 vreedzaam. Indonesië, Maleisië en Thailand deden het niet, en in dat laatste rijtje hoort als meest problematische land de Filipijnen. Wellicht kun je zelfs stellen dat het grondbezit beter is voor de democratie.
Blijft bij mij de vraag of het inderdaad echt grondbezit moet zijn. Langdurige pacht zodanig dat je ook leningen kunt aangaan, lijken me evengoed te kunnen. Dat moet iemand nog eens proberen te bewijzen.

zondag 5 november 2017

Lijstje: ETOS en andere Philipsdochters

Over naamgeving gesproken, we hebben mooie bedrijfsnamen die een afkorting zijn. De mooiste is De SPAR. Ik blogde er al eens eerder over. Ook toen noteerde ik al dat ETOS staat voor Eendracht, Toewijding, Overleg en Samenwerking. Maar niet dat het een Philips dochter is. Dat las ik dit weekend in de NRC, die uitpakte over de brainport Eindhoven. En een lijstje gaf van Philips nazaten:
  1. PSV (Philips Sport Vereniging) uit 1913
  2. ETOS uit 1931, begonnen in 1919 als Philips Cooperatieve Verbruiksvereniging en Broodbakkerij
  3. IAK, de verzekeraar uit 1928
  4. Philips Signaal uit 1946, opgegaan in Thomson en later Thales Nederland
  5. ASML, in 1984 afgesplitst
  6. Origin, uit 1990, later ATOS Origin
  7. NXP uit 2006
  8. Philips Lightning waar het allemaal mee begon en dat in 2016 verzelfstandigd is.
De filosofie van verticaal en veel zelf doen stamt uit de eerste wereldoorlog toen glas niet meer uit Duitsland aangevoerd kon worden. Een strategie die zo te zien in de jaren 80 verlaten werd omdat outsourcing met lagere transactiekosten in de globalisering aantrekkelijker was (zo denken economen althans).

zaterdag 4 november 2017

van NYC naar RFC

Zoals je uit de vorige post begreep, zat ik in de VS. Na een bezoek aan New York City ben ik weer terug maar de jetlag en drukte hield me van nieuwe bijdragen aan de weblog af. We starten weer langzaam op met een citaat uit het blad Mgmt. SCOPE dat me af en toe wordt toegezonden (waarvoor dank).
In de laatste editie een intervieuwtje met Hans Prummel van De Naamafdeling, een bedrijf dat namen voor bedrijven bedenkt. Hij vindt RELX een blunder (ik had me niet gerealiseerd dat het voor Reed, Elsevier, LexisNexis en Reed Exhibitions stond). Bij fusies beveelt hij een combinatie van de oude namen aan. Waarbij na verloop van tijd er wel weer een verdwijnt. Hij voorspelt dat FrieslandCampina over een paar jaar Campina heet.

vrijdag 27 oktober 2017

Groeten vanaf Cornell

Afgelopen dagen was ik op Cornell University, New York state, en gaf er twee lezingen over ICT. Die zijn te vinden op slideshare, de eerste wat meer over innovatie, de tweede deels hetzelfde maar meer aandacht voor data governance. Positieve reacties, we zijn in Wageningen en Europa duidelijk bij de tijd.

dinsdag 24 oktober 2017

Nobel

De Nobelprijs economie ging dit jaar naar Richard Thaler. Niet de eerste die hem krijgt voor behavorial economics. The Economist van 14 oktober legde nog eens uit dat Thaler onze hersenen ziet als een constante strijd tussen de doener en de planner. De eerste wil korte termijn beloning, de tweede gaat voor de langere termijn. Wilskracht kan de eerste overwinnen, maar dat kost energie. Keuzes zijn dus niet constant in de tijd, mensen wisselen. Een keuze-architectuur die de planner een handje helpt ten opzichte van de doener kan dus helpen. Zoals de befaamde opt-in (je moet moeite doen om niet mee te doen aan bv. een collectieve regeling).
Thaler werkte ook aan wat mensen fair vinden. Een begrip dat de econoom eigenlijk niet kent, maar laat mensen een bedrag tussen zichzelf en een ander verdelen en ze komen op 50/50 uit. Dat vind men fair, net als prijzen verhogen bij schaarste in noodsiutaties als unfair wordt gezien.

dinsdag 17 oktober 2017

bioeconomy interview

Het BioEconomy Magazine van het CommBeBiz platform plaatste in zijn laatste editie een interview met me. Zie alhier