termijncontracten uien

Nooit geweten dat termijncontracten voor uien in de Verenigde Staten verboden zijn, terwijl ze op bv. granen floreren. Gaat terug op een wetje uit 1958 toen de sterke prijsschommelingen werden geweten aan speculanten en de uienboeren uit Michigan hun congreslid Gerald Ford dit wetje er doorheen lieten lobbyen. Blijkbaar een goede leerschool, want Ford zou nog eens president worden.
Mooi intro van een goed verhaal in the Economist over de stand van zaken rond derivatives en de discussie over wetgeving om die markten te reguleren.

Economist: Over the counter, out of sight, 14.11.2009

volgend jaar nog meer kilo's

De productie per ha kan in Nederland nog best omhoog. Satelliettechnologie gaat daar bij helpen. En het gaat volgend jaar echt gebeuren.

Maar niet op de manier waarop je denkt. Dankzij de nieuwste technologie zijn wordt er volgend jaar bijna 3% minder grond in dit land geteld want sloten en bosjes tellen niet meer mee. Dat leidt dus tot hogere kg-opbrengsten per ha (een klein trendbreukje in de cijfers).

En dat zal volgens de behavorial economics inzichten leiden tot enige prijsdruk omdat de oogsten worden overschat. Maar voor de ezels in de Hedwige polder (hier op foto) verandert er niets.

overheid en co-innovatie

De column van vandaag staat op Syscope: in de laatste uitgave staat een stukje van mijn hand over Friederich List, de Duitser die het infant-industry argument bedacht om een bedrijfstak in de kinderschoenen een handje te helpen.

Trots op Zuidplas?

Het verkeer in Zuidplas zat vanochtend helemaal vast, dus er was alle tijd de verkiezingsuitslag van mijn nieuwe gemeente te bestuderen. Niet helemaal om trots op te zijn, maar vooruit maar. Waarmee we een definitief punt zetten achter mijn kortstondige burgemeesterschap en campagne voor de naam Rottebommel. En nu zorgen dat we inderdaad trots worden op de nieuwe gemeente Zuidplas in plaats van op Nederland.

Onkopieerbare slaatjes-kennis vraagt om onderzoek

We zijn beter in huzarenslaatjes dan kopieermachines, zo constateerde Roel Janssen gisteravond in de NRC column Lux. Dit naar aanleiding van de overname van Oce door het Japanse Canon en de verkoop door de Britten van Johma aan investeringsfonds Gilde (bekend van Bakker Bart en Heiploeg garnalen).
Naar de aard van de rubriek schrijft de financieel journalist en thrillerschrijver het een tikje ironisch op, maar het is de volle waarheid. Nog geen week geleden zat ik in een sessie ten kantore van consultancy Berenschot met mensen van o.a. Philips en ASML te praten over waar de overheid qua onderzoek in zou moeten blijven investeren, voor zover de overheid nog geld heeft. In onderzoek voor gezonde en duurzaam geproduceerde kant en klaar slaatjes (en andere flowers and food issues) dus - ik herhaal het nog maar eens.

En dan te bedenken dat Oce begon als de onderneming van Lodewijk van der Grinten, de apotheker die voor de heren Van den Bergh en Jurgens te Oss (de voorlopers van Unilever) een kleurstof ontwikkelde die margarine als copy van boter succesvol maakte. Later kwamen daar kleurstoffen voor de grafische industrie bij. En kopieermachines. Dat verhaal was bekend, maar dat Oce stond voor OC, Ohne Componenten, was voor mij nieuw. En ook dat Johma de onderneming was van Johan en Marie Schreur uit Losser, kampioen van de huzarensalade en wier bedrijf ooit door Heinz werd overgenomen. Welcome back.

Roel Janssen: Het huzarenstuk van de globalisering. Lux Column, NRC-Handelsblad 17-11.2009

onderzoek voor biologisch

Veel onderzoek is maar moeilijk aan een sector te koppelen: het gaat zowel over akkerbouw als melkvee, resultaten van marktonderzoek zijn zowel bruikbaar in de biologische landbouw als voor streekproducten etc. Dat geldt al helemaal als het om methodiekontwikkeling gaat. Er bestaat nu een keer geen economie voor de akkerbouw of economie voor de tuinbouw. Zelfs landbouweconomie is een verdacht vak: gedrag is in de regel universeel.
Dat neemt niet weg dat er veel onderzoek gebeurt voor en over biologische landbouw. De Tweede Kamer heeft dat zelfs ooit gequoteerd met een minimum percentage van 10% van het onderzoeksbudget. Dat heldere signaal is niet zonder gevaar: men krijgt er belang bij onderzoek toe te rekenen aan die sector, dan telt het lekker mee.
En in de tijd dat ik bij de biologische cooperatie Nautilus in de Raad van Commissarissen zat, had ik wel eens de indruk dat die quotering niet automatisch bijdroeg aan het oplossen van de grootste problemen die we toen hadden: die lagen in de markt, in logistiek en in de kennis van het goed laten functioneren van een cooperatie (en we waren niet de enige met dat probleem had ik de indruk), en dat is niet waar je als eerste aan denkt bij typisch biologisch onderzoek - dan denk je aan onkruid wieden op het ligbed.

Mooi dat mijn collega's van Wageningen UR en het Louis Bolk Instituut nu een zeer fraai boekje hebben gemaakt dat een goed inzicht geeft in het onderzoek over de biologische landbouw. Niet alleen voorbeeldig vorm gegeven maar ook een interessante inhoud. Het ligt lekker in de hand, met een zeker gewicht, dus je krijgt echt het idee dat het body heeft. Ik heb er ondanks mijn afbakeningsprobleem met plezier in zitten lezen en er het nodige van geleerd. Zorg dus dat je het te pakken krijgt.

W. Sukkel and M. Hommes (eds): Research on organic agriculture in the Netherlands, Wageningen, 2009

Atlas ZW Delta

Met enige regelmaat wordt me dezer dagen een boek bezorgd, het lijkt wel of de Sint weer in het land is. Vandaag kreeg ik de Atlas van de Zuidwestelijke Delta. Niet van de goedheiligman maar van het gelijknamige programmabureau.
Een fraai boek met intrigerend kaartmateriaal. Zoals kaartjes van het veranderende Zuidwesten van 4500 BC tot 2009 AD. Maar ook van grondgebruik, en inkomens (arm Zeeuws-Vlaanderen en Noord Beveland - dat was ooit anders).
Naast de kaarten ook mooie fotos. Van de vliedbergen op Walcheren tot de klapbanke (of klapkot) van Bath. De Vlamingen en Zeeuwen weten wat klappen is. En het land van Saeftinge met de bomen van de Hedwige, net wat mooier en minder mistig dan op mijn foto hierboven.
Het gebied gaat opnieuw veranderen is de impliciete boodschap, maar hoe blijft nog wat in de nevelen gehuld. In een bijlage zijn nog eens 47 kaartjes van veranderplannen gegeven plus nog 17 plannen zonder kaartje. En dan staan de lokale als Waterdunen er nog niet bij. Toegegeven, de ene gaat over het basisnet gevaarlijke stoffen en de ander over het contourenbeleid levend landschap in Zuid-Holland zuid, maar het totaal maakt toch wat moedeloos.
Het lijkt me een Hercules-taak voor het projectbureau om dat allemaal af te stemmen. Maar als het niet gebeurt, of zonder vele visie gebeurt, dan gaat deze blauw-groene delta de Randstad achterna: leuk concept, TGV voor veel geld onder grond, maar verder behoorlijk vol gebouwd, en zwarte pieten heeft achteraf geen zin meer.

Atlas voor de Zuidwestelijke Delta. Programmabureau Zuidwestelijke Delta, 2009

productiviteitsverhoging mogelijk

De opbrengsten per ha moeten nog fors omhoog om de wereld te voeden. Dat lijkt ook best mogelijk. The Economist had vorige week een verhaal over sateliet-technologie en landbouw, maar ook een interessant bericht over nano-technologie. Er bestaan inmiddels zgn. carbon nanotubes, kleine cilindertjes met koolstof, die o.a. in de electronica zinvol lijken. Maar er bestaat ook een angst dat die nanotubes cellen van planten, dieren en mensen kunnen beschadigen.
Dat blijkt het geval te zijn en onderzoekers van de Universiteit van Arkansas hebben dat meteen maar omgezet in een nuttige toepassing. Door ze bij zaden te stoppen, vergemakkelijken ze het ontkiemen ervan. Evolutionair hebben kiemzaden een soort coating omdat de omstandigheden goed moeten zijn om tot ontkieming over te gaan. In de landbouw wordt er voor gezorgd dat die omstandigheden goed zijn, en is de bescherming dus te sterk. Planten met toegevoegde carbon nanotubes ontkiemen en groeien aanmerkelijk beter.

geen afnemende meeropbrengsten
Het is een voorbeeld van wat prof. Rudy Rabbinge eerder deze week in Den Haag nog eens doceerde: de wet van de afnemende meeropbrengst geldt niet als je alle inputs verhoogt en een andere productiewijze kiest: door zo'n uitvinding ontwikkel je niet langs de frontier-curve maar verleg je hem.
Hij wees er ook op dat permanent grasland uiteindelijk CO2 beter vastlegt dan de meeste bomen, het voert CO2 dieper de grond in. Wil men daar in Kopenhagen even aan denken?

The Economist: Seeding the seeds, 7.11.2009

Van MilCH in ZuriCH, CH

Tijdens een turbulente terugvlucht uit het Zwitserse Zurich, bedacht ik me dat een kleine blog op zijn plaats zou zijn. Ik was twee dagen in Zurich om het EAAE congres van 2011 voor te helpen bereiden. Reserveer alvast de datum, de laatste dagen van augustus.
Zurich, zo wil het verhaal, is groot geworden van ETH, de hogeschool die het kreeg als troostprijs toen Bern tot hoofdstad werd gekozen. Inmiddels in Zurich met ruim 1 miljoen mensen in en om de stad het centrum van het land. Mooie stad en we zullen congresseren bij datzelfde ETH.
Zwitserland is er trots op dat het ten opzichte van de EU vaak voorop loopt in landbouwbeleid, het is onze experimenteerruimte. Begin dit jaar zijn de melkquota afgeschaft, en nu zien de collega's veel verschillende strategien van boeren en cooperaties. En dus enige verwarring over wat slim is. Daar horen we in 2011 meer van - op tijd voor de afschaffing in de EU.
De stations hingen vol met posters van Aldi die inspelen op de trend naar producten uit de eigen regio: Zwitsers landschap met de boodschap MilCH aus der Schweiz. Leuk gevonden. Een eerdere actie met kalfsvlees oogste overigens kritiek omdat die beestjes helemaal niet in dat lanschap lopen.
Enfin, om met een knipoog naar de het Zwitsere wapen een andere reclame te citeren: ontdek de + in Zwitserland. Nu of in 2011.

vrijdag de 13e

Ik vroeg me al af wat er op vrijdag de 13e mis ging: welnu een link. Onderstaand bericht over de Eurostat website met marge cijfers bevatte een verkeerde link. Excuses. Kijk eens of deze wel goed is.

monitor de marge

De discussie over de marges in de keten is voor Eurostat aanleiding om de beschikbare data in een market monitoring tool beschikbaar te maken. Hierbij de link.

6 boeren per dag met pensioen

Het CBS meldt dat het aantal boeren met 6 per dag afneemt. Op Foodlog wordt opgemerkt dat het aantal boeren dat in de Hedwige het veld moet ruimen even groot is, het aantal van 1 dag. Ik heb me maar eens in de discussie gemengd met de vraag waarom het CBS ook niet meldt dat er dagelijks 6 leraren met pensioen gaan. Kortom, what's the news?

Graan voor vleesch

De column van vandaag staat op Ziezo.biz, daar kun je discussieren over de zin van een 'de vleesetende vervuiler betaalt' belasting

Lijstje: wereldpolitiek in de 21e eeuw II

Als follow up van de blog van gisteren hier George Friedman’s scenario voor de wereldpolitiek in deze eeuw:

• 2010s: China defragmenteert: de kustprovincies werken deels onder Japanse (en westerse) regie, de inlandse provincies profiteren daar te weinig van, Beijng houdt het niet bij elkaar.
• 2020s: Tevens de Tweede Koude Oorlog tussen Rusland en Oost-Europa (Polen met Amerikaanse backing) met incidenten rond de Baltische staten en hun Russische minderheden, waarbij ook de EU aan kracht verliest Japan, Turkije en Polen worden nieuwe regionale machten, vooralsnog met Amerikaanse backing. Rusland verlies ook deze koude oorlog en defragmenteert. We annexeren St Petersburg, Karelie, Moldavie, voor de rust en de arbeidskrachten. Balkan blijft een historische chaos.
• 2030s: VS in crisis, de presidentsverkiezingen van 2028 of 2032 worden een keerpunt vergelijkbaar met die van 1828 (Andrew Jackson verslaat de founding generation met de mid west settler’s belangen; Abraham Lincoln, geboren in een log cabin is een mooi voorbeeld van presidenten die nu aan de macht komen), van 1876 (Rutherford Haynes verslaat de subsistance farming settler generartion met de belangen van de exporterende rijkere boeren en bevordert industrialisatie), 1932 (FDR bevordert belangen industriëlen en consumenten voor verhoogde consumptie), 1980 (Reagan wint op basis van de belangen van de suburbs met de supply side economy ten koste van de binnenstedelijke blauwe boorden). Rond 2030 zijn we opnieuw 50 jaar verder. De vergrijzing heeft dan toegeslagen en de VS en EU hebben een geweldig tekort aan arbeidskrachten, maar mogelijk ook bv. China. Er gaat een concurrentie om immigranten ontstaan, waar ze nu nog buiten de deur gehouden worden. Velen (waaronder ouderen) gaan vragen om immigranten die hun kunnen verzorgen. Friedman noemt het niet, maar volgens de Kondratieff cyclus zou tegen die tijd ook de ICT en bijbehorende arbeidstijdproductiviteitsontwikkeling uitgewerkt moeten zijn. Een fascinerend ondersteunend argument. De immigranten zullen in de VS veramerikanseren, op 1 groep na: de Mexicanen. Dat zullen we later in de 21e eeuw weten.
• 2040s: Als in de jaren 90 groei van de economie, nu door genetische / biotechnologische kennis, mede op basis van de militaire R&D in de 2e koude oorlog (alweer in lijn met Kondratieff). Opmaat tot oorlog. Toenemende spanningen tussen VS en Japan (regionale zeemacht dat grondstoffen uit Siberie wil verzekeren) en Turkije. In dat kader blijvende inmenging VS in Oost Europa dat verhoudingen binnen EU onder druk zet omdat Frankrijk en Duitsland wegkwijnen. VS probeert met technologische steun, verdeel en heers en ondersteuning van minderheden de macht van de 3 regionale grootmachten te beperken. Turkije en Japan vormen een alliantie onder deze druk. En VS beheerst de ruimte, vanwaar uit de volgende oorlog wordt gevoerd en waar ook energie wordt gewonnen.
• 2050s: wereldoorlog III. Niet meer een mondiale en totale oorlog (de succeskans of een bom of kogel in WO II was nogal laag), maar een precisie-oorlog op basis van ICT met specifieke rol voor hypersonische vliegtuigen. De eerste slag is voor de Coalitie Japan-Turkije. Uiteindelijk wint toch de VS maar er komt nog een Duits-Turkse grondoorlog tegen Polen aan te pas die 50.000 mensen het leven kost. (hoe de EU aan zijn einde komt blijft vaag bij Friedman.
• 2060s: een gouden decade. De oorlog heeft een nieuw energie-systeem opgeleverd, zonne-satelliet energie met micro-wave golven. Net als de interstate highways in the 1950s en internet in de 1990s verandert dat de wereld. De voortgang met genetics leidt tot forse discussies tussen de traditionele (gezins)opvattingen en moderne, a la de 1960s.
• 2070s: Califonrie, Arizona, Texas zijn door mexicaanse immigranten bevolkt, de VS is tweetalig geworden. Mexico zelf is tot een regionale macht uitgegroeid. Robot-technologie op zonne-energie begint werkeloosheid op te roepen, nog versterkt door genetisch onderzoek waardoor we langer leven en werken. Met name in de VS maakt dat de nu 50 jaar lopende immigratie-politiek onhoudbaar en onder de laaggeschoolde Mexicanen in de borderzone ontstaat veel werkeloosheid en onrust.
• 2080s en 2090s: VS gaat over tot het terugsturen van mexicaanse werkelozen en dat 2ordt door Mexico opgevat als etnische zuiveringen. Amerikaanse leger is niet erg goed in omgaan met dit soort processen. De afloop blijft in het midden bij Friedman, de vraag voor de 22ste eeuw wordt: wat is de hoofdstad van Noord Amerika: Washington of Mexico City.
  
  Friedman ziet in zijn boek in ieder geval kans om deze op het eerste gezicht soms onwaarschijnlijke scenario’s te onderbouwen. Fascinerend betoog. Met opvallend weinig aandacht voor uitputtende grondstoffen, klimaatsverandering en waterproblemen.
  In zijn epiloog doet de auteur dat af met een quote van Karl Marx: “Mankind does not pose problems for itsel for which it does not already have a solution”. In dit geval is dat het einde van de bevolkingsexplosie en de introductie van ruimtezonne-energie. Minder vreemd dan het lijkt want sinds 2007 werkt de VS aan SBSP: Space Based Solar Power.
  
  George Friedman: The next 100 years. Doubleday books

Lijstje: wereldpolitiek in de 21e eeuw I

Wie denkt dat de economische crisis het einde van de macht van de Verenigde Staten betekent, en dat de toekomst aan China is, leze het boek “The next 100 years” van de strateeg George Friedman. Deze voorspelling van de 21e eeuw als de Amerikaanse eeuw bevat een aantal speculaties die nu onwaarschijnlijk lijken, maar dat was de 20e eeuw ook:

• 1900: in Londen lijkt het alsof Europa de wereld regeert en oorlog ondenkbaar is omdat de financiele markten dat niet zouden tolereren
• 1920: Europa heeft de Grote Oorlog achter de rug, de Oostenrijk-Hongaarse, Russische, Duitse en Ottomaanse rijken bestaan niet meer. Duitsland voorgoed verslagen
  1940: in Berlijn lijkt het alsof Duitsland heel Europa beheerst, misschien niet voor duizend jaar maar dan toch nog geruime tijd
  1960: Duitsland verslagen, Europa is opgedeeld en de koude oorlog tussen de VS en de Soviet Unie is in volle gang
  1980: de VS is verslagen door Noord-Vietnam, heeft de toegang tot de Iraanse olie verloren en vormt een pact met China tegen de USSR.
  2000: de Soviet Unie bestaat niet meer, China is alleen nog in naam communistisch en de wereld ligt er op een paar regionale stammenstrijden na (Kosovo) vredig bij. Tot in september 2001 …..
  

Friedman maakt aannemelijk dat dit lijstje in deze eeuw dus gewoon wordt voortgezet en deels voorspelbaar is, want het gedrag van mensen verandert niet. Het boek bevat ook een mooie analyse waarom in deze eeuw er veel slag geleverd wordt tussen traditionele en moderne (gezins)opvattingen. Een kooptip dus. Morgen het lijstje voor deze eeuw.