PhD lecture

Woensdag was ik in Barcelona, dat in Spanje of Catalonië ligt, dat is tegenwoordig een statement. Ik gaf een lezing voor de studenten van de EAAE PhD workshop. Ik meldde de lezing al op de social media, maar hier is hij dan ook voor de blog-volgers

right to repair

Vandaag spraken we in Parijs met de collega's van andere landbouweconomische instituten over big data. In de voorbereiding stuitte ik op het recht om te repareren. Althans Amerikaanse boeren (en anderen) vinden dat ze een right to repair moeten hebben en in verschillende staten zoals Nebraska circuleren wetsvoorstellen.
Sommige zaken, zoals printers en magnetrons, waren altijd al lastig te repareren en zo goedkoop dat ze meestal maar meteen vervangen worden. En bij auto's en tractoren moest je bij zelf-sleutelen of het gebruik van een niet-geaccrediteerde garage ook al oppassen met je garantie.
Maar de software-gedreven tractoren en andere hardware roepen blijkbaar nieuwe vragen en actie op. The Economist berichtte er 30.9.2017 over (If it's broken you can't fix it) en constateert dat een John Deere tractor met tienduizenden regels software-code komen, die van alles regelen, van de motor tot de armleuningen. En waar je vanaf moet blijven. In de Licence Agrent for John Deere Embedded Software staat dat het bedrijf eigenaar blijft van de software. En het verwijst volgens het blad naar de Digital Millenium Copyright Act, een controversiële wet die het illegaal maakt om copyright bescherming te omzeilen. Sommige boeren en natuurlijk de onafhankelijke garages zijn daar dus niet blij mee.
Volgens sommigen naderen we het Einde van Eigendom. Zo verbied Tesla het gebruik van de auto in diensten voor Uber. Overigens meldt het blad ook dat er inmiddels al gehackte software uit OostEuropa beschikbaar is voor John Deere tractoren. En van een boer hoorde ik dat het ook voordelen heeft als je machine goed beheerd wordt door de leverancier. Er worden blijkbaar hier en daar GPS systemen van tractoren en machines gestolen. Als die constant verbonden zijn met de cloud van de leverancier, dan zijn ze traceerbaar en heeft dat geen zin. De ironie wil dat dit juist bij Deere niet het geval schijnt te zijn en die tractoren dus geliefde targets zijn.

landhervorming

Sommige Aziatische landen doen het qua economische ontwikkelingen goed, anderen minder. Volgens sommigen komt dat door de landbouw.
Joe Studwell schreef How Asia works en legt de nadruk op de rol van landhervorming, zo begreep ik uit een stuk in The Economist (14.10.2017). Grootgrondbezit gaat vaak gepaard met lage productiviteit van die grond, men realiseert een inkomen met gewassen die niet al te veel arbeid vragen en er zijn wellicht de nodige management (agency) problemen in de aansturing (mijn interpretatie). Als er dan tegelijk een grote, verarmde plattelandsbevolking is met veel verborgen werkeloosheid, dan pleiten de Che Geuvarra's van deze wereld zo niet voor revolutie dan toch voor landhervorming. Japan, Taiwan, Zuid Korea, China (voor de collectivisering) voerden allemaal landhervormingen door, de eerste 3 vreedzaam. Indonesië, Maleisië en Thailand deden het niet, en in dat laatste rijtje hoort als meest problematische land de Filipijnen. Wellicht kun je zelfs stellen dat het grondbezit beter is voor de democratie.
Blijft bij mij de vraag of het inderdaad echt grondbezit moet zijn. Langdurige pacht zodanig dat je ook leningen kunt aangaan, lijken me evengoed te kunnen. Dat moet iemand nog eens proberen te bewijzen.

Lijstje: ETOS en andere Philipsdochters

Over naamgeving gesproken, we hebben mooie bedrijfsnamen die een afkorting zijn. De mooiste is De SPAR. Ik blogde er al eens eerder over. Ook toen noteerde ik al dat ETOS staat voor Eendracht, Toewijding, Overleg en Samenwerking. Maar niet dat het een Philips dochter is. Dat las ik dit weekend in de NRC, die uitpakte over de brainport Eindhoven. En een lijstje gaf van Philips nazaten:

1. PSV (Philips Sport Vereniging) uit 1913
2. ETOS uit 1931, begonnen in 1919 als Philips Cooperatieve Verbruiksvereniging en Broodbakkerij
3. IAK, de verzekeraar uit 1928
4. Philips Signaal uit 1946, opgegaan in Thomson en later Thales Nederland
5. ASML, in 1984 afgesplitst
6. Origin, uit 1990, later ATOS Origin
7. NXP uit 2006
8. Philips Lightning waar het allemaal mee begon en dat in 2016 verzelfstandigd is.

De filosofie van verticaal en veel zelf doen stamt uit de eerste wereldoorlog toen glas niet meer uit Duitsland aangevoerd kon worden. Een strategie die zo te zien in de jaren 80 verlaten werd omdat outsourcing met lagere transactiekosten in de globalisering aantrekkelijker was (zo denken economen althans).

van NYC naar RFC

Zoals je uit de vorige post begreep, zat ik in de VS. Na een bezoek aan New York City ben ik weer terug maar de jetlag en drukte hield me van nieuwe bijdragen aan de weblog af. We starten weer langzaam op met een citaat uit het blad Mgmt. SCOPE dat me af en toe wordt toegezonden (waarvoor dank).
In de laatste editie een intervieuwtje met Hans Prummel van De Naamafdeling, een bedrijf dat namen voor bedrijven bedenkt. Hij vindt RELX een blunder (ik had me niet gerealiseerd dat het voor Reed, Elsevier, LexisNexis en Reed Exhibitions stond). Bij fusies beveelt hij een combinatie van de oude namen aan. Waarbij na verloop van tijd er wel weer een verdwijnt. Hij voorspelt dat FrieslandCampina over een paar jaar Campina heet.

Groeten vanaf Cornell

Afgelopen dagen was ik op Cornell University, New York state, en gaf er twee lezingen over ICT. Die zijn te vinden op slideshare, de eerste wat meer over innovatie, de tweede deels hetzelfde maar meer aandacht voor data governance. Positieve reacties, we zijn in Wageningen en Europa duidelijk bij de tijd.

Nobel

De Nobelprijs economie ging dit jaar naar Richard Thaler. Niet de eerste die hem krijgt voor behavorial economics. The Economist van 14 oktober legde nog eens uit dat Thaler onze hersenen ziet als een constante strijd tussen de doener en de planner. De eerste wil korte termijn beloning, de tweede gaat voor de langere termijn. Wilskracht kan de eerste overwinnen, maar dat kost energie. Keuzes zijn dus niet constant in de tijd, mensen wisselen. Een keuze-architectuur die de planner een handje helpt ten opzichte van de doener kan dus helpen. Zoals de befaamde opt-in (je moet moeite doen om niet mee te doen aan bv. een collectieve regeling).
Thaler werkte ook aan wat mensen fair vinden. Een begrip dat de econoom eigenlijk niet kent, maar laat mensen een bedrag tussen zichzelf en een ander verdelen en ze komen op 50/50 uit. Dat vind men fair, net als prijzen verhogen bij schaarste in noodsiutaties als unfair wordt gezien.

bioeconomy interview

Het BioEconomy Magazine van het CommBeBiz platform plaatste in zijn laatste editie een interview met me. Zie alhier

halal

Interessant verhaal in NRC's wetenschap van vandaag over Halal. Dat blijkt ook tot mijn verbazing een invented tradtition te zijn. Ontstaan in de jaren 80 door een mengeling van neo-liberalisme (niche markten creeeren) en fundamentalisme, zo betoogt de Franse Florence Bergeaud-Blackler in haar boek Le marché halal. 
Voor die tijd mochten mohammedanen gewoon bij de christelijke slager hun vlees kopen, die tenslotte ook het Boek las. Als het maar geen varkensvlees was. Soms kocht men kosher. En slachtwijzen verschilden nogal tussen de islamitische landen.
Het was de Iraanse president Khomeini die halal op de kaart zette. Hij verbood aanvankelijk invoer, maar dat bleek de middenklasse teveel te treffen en ging toen eisen stellen aan de import van vlees in de vorm van halal. Dat werd later gestandaardiseerd en gecertificeerd. Maleisie werd een grote promoter en Nieuw-Zeeland speelde er met standaard-setting op in. En nu wordt het toegepast op andere producten, vooral in de betekenis van industriele zuiverheid. Er is al halal water. De auteur betoogt dat dit gevolgen heeft voor het lastiger worden van integratie, en de jeugd denkt intussen dat het een basis-idee, zo niet een van de 5 zuilen, van de islam is.

national geographic

De september editie van de National Geographic bevatte een artikel van een Italiaanse journalist over de Nederlandse landbouw. "Hoe Nederland de wereld voedt" en in de Amerikaanse editie: Tiny Holland is feeding the world.
Dat werd natuurlijk meteen fors rondgetwitterd maar ik sprak ook mensen die zich er aan hadden geërgerd. Omdat ze vonden dat dit het idee bevestigd dat Nederland als grote exporteur het voedsel over de hele wereld moet slepen, ten koste van het milieu alhier. Terwijl we in werkelijkheid vooral naar de EU exporteren (en dat is over kortere afstanden dan Californië doet), en onze productie op wereldschaal niet erg groot is, veruit het meeste voedsel wordt nu eenmaal lokaal or regionaal geproduceerd.
De critici hebben vermoedelijk vooral de kop gelezen. Het artikel gaat, op 1 van de vele industriële foto's na, al helemaal niet over de (wat milieu betreft) veel bekritiseerde veehouderij, maar over de plantaardige productie. Misschien had de journalist begrepen dat ongeveer driekwart van het agrobusiness complex plantaardig is, en we dus helemaal niet het land van de kaaskoppen maar van de bloemkolen of zo zijn.
En verder gaat het artikel vooral over kennisexport, niet in de laatste plaats vanuit Wageningen. In die zin is de kop van het artikel dus niet letterlijk te nemen als gaande over een productenstroom. De Nederlandse editie week wat af van de Amerikaanse in de zin dat het nog een extra artikel had waarin de landbouwhistorie even fijntjes uitlegden hoe het zo gekomen is: vanuit onze positie als handelsland en de vraag naar producten uit het industrialiserende Engeland (en daarna Duitsland). Boeren zijn veredelde handelaren.

citizen science

Het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen stuurde zijn jaarpublicatie Archief 2016. Met een mooi artikel van Ad Maas over de ontwikkeling in de wetenschap. Het Engelse woord scientist is van 1833. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw specialiseerde de wetenschap zich in de Universiteit en het lab. Tot die tijd was er sprake van citizen-science: het wetenschappelijke werk was vaak toegepast van karakter en vond plaats in discussie met belangstellenden, waarin de genootschappen een interessante rol speelden. Misschien zitten we weer in een trend terug?

Americana

The Economist [23.9.2017] heeft een positieve bespreking van een boek van ene Bhu Srinivasan, met de titel Americana - a 400 year history of american capitalism.  Een history van de VS aan de hand van hoofdstukken als tabak, katoen, stoom, olie etc. En waaruit blijkt dat het toch ook staatskapitalisme was (en is): "the tarifs that shielded industry in the 19th century, the military expenditure that helped to develop radio, satelites and the internet; farm subsidies; the federal guarantees for bank deposits and home loans; and so on. "It was an endlessly calibrated balance between state subsidies, social programmes, government contracts, regulation, free will, enterpreneurship and free markets.""

mijn vlakke land

Voor wie in de buurt van Delft nog een leuke tentoonstelling wil zien: het World Art Delft brengt een tentoonstelling van schilderijen onder de titel Mijn Vlakke Land, naar het lied van Jacques Brel. We waren er zondag en het is de moeite waard, naast de beeldentuin.

gezondheid en landbouw

Een rapport uit 2011 van de Chicago Council dat nog steeds relevant is (en ik afgelopen week tegenkwam) is getiteld Bringing Agriculture to the Table.  Van een commissie met knappe koppen onder leiding van Rachel Nugent. Een interessante passage uit de executive summary:
There is no good health without good nutrition and good nutritio depends on agriculture. Yet public agriculture and health agencies interact little and are guided by distinct and sometimes contradictory objectives. Agricultural ministries aim for greater food and feed production with available technology and resources, where health ministries focus on disease control. nutrition objectives and outcomes play a role in both agencies but are often secondary to the main political and technical concerns in those two sectors. Waarvan acte.

Heimans en Thijsse

Deze middag heb ik het genoegen om in Utrecht de bijeenkomst van de Heimans en Thijsse Stichting toe te spreken over de ontwikkelingen in het GLB - in relatie tot natuur en landschap natuurlijk. Hier zijn de sheets.