woensdag 9 september 2026

Een blog voor ESB

 Jaren geleden schreven Roel Jongeneel en ik een paper voor ESB over het nut van emissierechten in het landbouwmilieubeleid. Vanuit die optiek keken we naar het voorstel van het kabinet, die van het fosfaatrecht een 3-in-1 recht maakt door er ook ammoniak en broeikasgassen aan te koppelen. Een goed idee om zo de rechten uit te delen. Maar daarna zou je ze apart moeten kunnen verhandelen. Dat helpt boeren te investeren en maakt de reductie macro-economisch goedkoper, zo stellen we.

De noodzaak van zo'n flexibiliteit wordt duidelijk wanneer naar de mogelijke maatregelen wordt gekeken. Een bedrijf kan met relatief eenvoudige managementmaatregelen, zoals meer weidegang, eiwitarmer voer of minder jongvee, een deel van de emissiereductie realiseren. Voor veel bedrijven zal dat echter onvoldoende zijn om de norm te halen. Aanvullende investeringen in bijvoorbeeld emissiearme vloeren, mestopslag of technieken als een koe-toilet kunnen nodig zijn. Zulke investeringen zijn veel goedkoper op een bedrijf dat toch aan vervanging van zijn oude stal toe was, of uitbreidingsplannen heeft, dan een relatief nieuw bedrijf dat dergelijke plannen niet had. Bovendien gaan de investeringen vaak in ondeelbare eenheden. De installatie van de  Lely Sphere technologie (die75% emissiereductie realiseert) geldt voor de hele stal, niet voor de beleidsopgave van 40%. De omvang van de reductie die zo'n investering oplevert, sluit dus niet noodzakelijk precies aan bij de resterende opgave van het investerende bedrijf. Het ene bedrijf reduceert daardoor mogelijk minder dan nodig is, terwijl een ander bedrijf door zijn gekozen techniek juist meer reduceert dan vereist. Onder een zelfstandig systeem van verhandelbare ammoniakrechten is dat geen probleem. Het eerste bedrijf kan rechten kopen; het tweede kan de overtollige emissieruimte verkopen).

Ons advies is dus om de rechten voor ammoniak en broeikasgassen na de uitdeling via de koppeling met fosfaat- en dierrechten, af te splitsen en apart verhandelbaar te maken.  Overigens ook omdat de rechten van de stoppers op een of andere manier bij de blijvers trecht komen. Want anders moet je de coëfficiënten voor ammoniak en broeikasgassen per fosfaatrecht aanpassen aan de hand van de hoeveelheid stoppers, of je verkleint de milieugebruiksruimte.  Alle reden dus voor de landbouworganisaties om even kritisch mee te denken met het kabinet.

Zie hier de blog.

Geen opmerkingen: