monumentendag en tuindorpen

 Afgelopen zaterdag was het Open Monumentendag. Een aardige reden om een wandeling door de tuindorpen van de Boerenzijde van Rotterdam te maken, Zuid dus. EEn wandeling die je overigens ook op andere dagen kunt doen.

De tuindorpen probeerden de woningnood op te lossen die ontstond bij de grote groei van de haven na de opening van de Nieuwe Waterweg. Er moesten snel veel nieuwe wijken komen, dat speelde minstens een halve eeuw. Ook danzij de landbouwcrisis stroomden veel boeren(knechts) toe uit Zeeland en Brabant.  En zo ontstond er woningbouw op Zuid, dat werd de Boerenzijde. Het leverde wijken op met bouwen met beton die naar hun Duitse betonleverancier zijn genoemd (Kessel) maar ook een mooie buurt in de stijl van de Stijl door P.J. Oud. Met een boeiende museumwoning in de Kiefhoek. Het ziet er over het algemeen nog mooi en groen uit, hoewel soms ook dicht op elkaar en met duidelijke funderingsproblemen in diepere polders (Bloemhof)  Komende tijd wat fotootjes

25 jaar EuroChoices

In Eurochoices verscheen nog een mooi artikel als tribute voor John Davis als vertrekkende editor, met daarin enige geschiedenis van het blad.  Men vond het nodig me ook nog te noemen, maar het was John die het blad groot maakte.

Pretzels

 The Economist van 20 augustus had een informatief stukje over de typisch Amerikaanse snack de pretzel.  Gebakken brooddeeg in de vorm van een krakeling. Met drie gaten, dat schijnt terug te gaan op middeleeuwse monniken die er de heilige drie-eenheid in zagen.  Emigranten uit Zuid-Duitsland namen hem meen naar Pennsylvania, waar 80% van de Amerikaanse pretzels vandaan komen, en vooral uit familiebedrijven. 

De stichter van de staat, William Penn, stond op religieuze vrijheid en dat trok veel geloofsvluchtelingen aan. Een grote groep saat bekend als de Pennsylvania Dutch,  maar net als bij de Holstein Frisian hebben de Amerikanen de Europese regio's weer eens door elkaar gegooid. De Dutch zijn Duits.  Een van hun sectes zijn de Amish.  Ze zijn ook sterk in de chocolade industrie (oa. Hershey)

Met de OECD in Dronten

 Gisteren was ik te gast in Dronten voor een groepsgesprek met het onderzoeksteam van de OECD dat een review doet van het Nederlandse plattelandsbeleid. Het bleek dat het team uit Parijs heel graag naar Flevoland wou kijken. 

Waarmee ze zich een gecompliceerde case op de hals haalden. Temeer omdat ze gevraagd waren extra naar onrust en onbehagen te kijken.  Waar een link ligt met het Rli advies Elke Regio Telt. Maar zo leerde het gesprek: juist de Flevolandse gemeenschappen zijn tamelijk weerbaar en de onrust valt wel mee: de polders hebben geleerd om gemeenschappen te bouwen in de pioniersgeneratie, met is opgegroeid met verhalen over verandering (en inlandse migratie van de familie) en waar voorzieningen zoals ziekenhuizen en cultuur van oudsher soms ontbreken, moest men er mee leven. 

Tegelijkertijd is er nu een forse instroom en wordt er ook in dorpen gebouwd voor mensen van elders. Die vaak veel minder hebben met een rurale context, maar woonvluchteling uit de randstad zijn en soms klagen over woon-werkverkeer met de randstad. En de woningen voor Flevolanders minder betaalbaar maken. Maar heb je daarvoor plattelandsbeleid nodig? Misschien, maar dat heeft dan weinig met landbouw te maken. De provincie zet juist ook in op meer werk en andere voorzieningen: ze willen graag veel bouwen voor het land,maar dan ook een nieuw haven- en industrieterrein (is er), een volledige luchthaven (de defensiekant is rond), eeen kazerne etc. Wat dan wel tot onrust bij landbouwers leidt: worden we een soort Haarlemmermeer?

Zou meer verbinding tussen landbouw en de dorpen en steden helpen? Het leek een premisse bij de onderzoekers, die kritisch bejegend moet worden. Er werd op gewezen dat de landbouw bij uitstek high-tech en exportgericht is. Juist hier zien boeren zich als ondernemers. In de twee steden en een paar luxere grote dorpen zit wellicht wat koopkracht voor multifunctionele landbouw, en er is een problematiek van vrijkomende erven voor bedrijfjes en zorg, maar dit lijkt niet de meest voor de hand liggende streek voor een transitie naar lokaal-gebaseerde duenstenlandbouw. Dat heeft in Brabant misschien meer kans. 

Plattelandsbeleid wordt hier al snel fietspaden en groenblauwe dooradering of subsidie op de beheerder van het dorpshuis. Althans die afdronk bleef bij mij achter. Enfin, een interessante sessie met een leuk weerzien van oude bekenden.

Een blog voor ESB

 Jaren geleden schreven Roel Jongeneel en ik een paper voor ESB over het nut van emissierechten in het landbouwmilieubeleid. Vanuit die optiek keken we naar het voorstel van het kabinet, die van het fosfaatrecht een 3-in-1 recht maakt door er ook ammoniak en broeikasgassen aan te koppelen. Een goed idee om zo de rechten uit te delen. Maar daarna zou je ze apart moeten kunnen verhandelen. Dat helpt boeren te investeren en maakt de reductie macro-economisch goedkoper, zo stellen we.

De noodzaak van zo'n flexibiliteit wordt duidelijk wanneer naar de mogelijke maatregelen wordt gekeken. Een bedrijf kan met relatief eenvoudige managementmaatregelen, zoals meer weidegang, eiwitarmer voer of minder jongvee, een deel van de emissiereductie realiseren. Voor veel bedrijven zal dat echter onvoldoende zijn om de norm te halen. Aanvullende investeringen in bijvoorbeeld emissiearme vloeren, mestopslag of technieken als een koe-toilet kunnen nodig zijn. Zulke investeringen zijn veel goedkoper op een bedrijf dat toch aan vervanging van zijn oude stal toe was, of uitbreidingsplannen heeft, dan een relatief nieuw bedrijf dat dergelijke plannen niet had. Bovendien gaan de investeringen vaak in ondeelbare eenheden. De installatie van de  Lely Sphere technologie (die75% emissiereductie realiseert) geldt voor de hele stal, niet voor de beleidsopgave van 40%. De omvang van de reductie die zo'n investering oplevert, sluit dus niet noodzakelijk precies aan bij de resterende opgave van het investerende bedrijf. Het ene bedrijf reduceert daardoor mogelijk minder dan nodig is, terwijl een ander bedrijf door zijn gekozen techniek juist meer reduceert dan vereist. Onder een zelfstandig systeem van verhandelbare ammoniakrechten is dat geen probleem. Het eerste bedrijf kan rechten kopen; het tweede kan de overtollige emissieruimte verkopen).

Ons advies is dus om de rechten voor ammoniak en broeikasgassen na de uitdeling via de koppeling met fosfaat- en dierrechten, af te splitsen en apart verhandelbaar te maken.  Overigens ook omdat de rechten van de stoppers op een of andere manier bij de blijvers trecht komen. Want anders moet je de coëfficiënten voor ammoniak en broeikasgassen per fosfaatrecht aanpassen aan de hand van de hoeveelheid stoppers, of je verkleint de milieugebruiksruimte.  Alle reden dus voor de landbouworganisaties om even kritisch mee te denken met het kabinet.

Zie hier de blog.

Markerwadden

 Soms moet je geluk hebben, zoals gisteren met het weer. We hadden de datum geprikt voor een bezoek aan de Markerwadden. Een echte aanrader voor een excursie naar een on-Nederlands en toch ook weer erg Nederlands Nationaal Park. Van harte aanbevolen. 

In Middelburg

 De provincie Zeeland organiseerde gisteren een boeiende middag in hun filmzaal over Grondbeleid, met sprekers van PBL (over gestapeld beleid in woningbouwprojecten), Kadaster (Van wie is Zeeland eigenlijk?) en ik mocht het Rli advies Grond voor Verbetering toelichten. Geanimeerde discussie en interessante mensen in de zaal. Het adveis staat op de site van de Rli.