maandag 4 mei 2026

zeven zeeuwse vrouwen

De oorlog is ook nooit ver weg in ee boekje van Kees Slager dat de levensverhalen opschrijft van zeven doodgewone vrouwen uit het Zeeuwse. Verhalen over hoe hun leven voor tijdens en na de oorlog er uitzag. Oral history dus over zaken waar je in de geschiedenisboeken weinig over leest. Het boekje werd in 1995 uitgegeven bij de Koperen Tuin in Goes. Mijn exemplaar valt van ellende uit elkaar, niet omdat het stukgelezen is, maar blijkbaar is het een slecht gelijmde pocket. 

Voor deze blg is het openingsverhaal van de landarbeidster  uit 1914 het relevantst. Geboren in 1917 in Poortvliet, maar ook met haar vader, boerenknecht, mee verhuisd naar West-Brabant en de Bieschbossch om uiteindelijk op Noord-Beveland te eindigen.  De armoede is schrijnend, het leven bestond uit werken, eten slapen. Ook voor kinderen die van de lagere school afkwamen. Pas in de jaren 50 kwam er wat verlichting met kortere werkweken en geld voor een radio. 

Ook de verhouding tussen landarbeider en boeren was vaak problematisch. Soms woonden ze in een huisje dat een boer voor de knecht had, maar ook dat kon problemen geven. Zo kreeg vader ontslag omdat zijn vrouw (haar moeder) niet aan de eis van de baas voldeet dat de buurvrouw (wier man zijn werk niet goed had gedaan) niet meer van het gemeenschappelijke keukentje gebruik mocht maken, en moeder dat weigerde uit te voeren. Ook de pensioenregeling waarvoor de arbeiders elke week een zegel van 60 cent hadden geplakt, had in het begin weinig effect. Als knechten bij de pensioengerechtigde leeftijd toch doorwerkten (omdat het pensoen te laag was) verlaagde de baas het loon me de 3 gulden pensioen (p.21).

De geportretteerde was ook zelf landarbeidster op Noord-Beveland, tot dat op haar 45ste van de dokter niet meer mocht. Blijkbaar geen ongebruikelijke baan voor vrouwen op zo''n eiland. 

zaterdag 2 mei 2026

Nieuw Walcheren

Mijn blogpost over Zware Tijden (eerder deze week) verdient nog een aanvulling. Ik las ook de brochure van de Stichting Nieuw Walcheren met de titel Nieuw Walcheren roept!.  Deze stichting zamelde geld in voor het herstel van het eiland na de inundatie. Gedrukt op nog schaarse papier met  foto's van het ondergelopen eiland en een tekst die oproept bij de dragen. Onder het motto "Voor een Bevrijd EUopa een Verdronken Walcheren".  Het gevoel was dat men een zware bijdrage had geleverd aan de bevrijding, en daar mocht wel wat hulp tegenover staan. De kaft van de brochure is een wel erg schematische plattegrond van het eiland. 

Ruim tachtig jaar later hebben de wegen weer hun karakteristieke beplanting, zo bleek me gisteren.