Lsnd grabbing

 De tweede Europese edititie van het blad Vision, een magazine voor de verse groenten en fruit keten, viel vorige week in de bus en had een interessant artikel van Tom Azzopardi onder de titel When capital comes to the farm.

Het documenteert nog eens even de investeringen in grond van buiten de sector in de afgelopen decennia, in sommige gevallen ook wel geclassificeerd als 'land grabbing'.  De hoge voedselprijzen in 2007 en 2008 door lage voorraden, matige oogsten en subsidies voor biobrandstoffen waren een prikkel voor investeerders om hun geld in landbouwgrond te steken. Ook de daaropvolgende financiele crisis was een aanleiding voor diversificatie. Het geld ging onder andere naar ontginningsprojecten. Niet altijd erg duurzaam en met goed bestuur. Daewoo Logistics. onderdeel van het gelijknamige Zuid-Koreaanse conglomeraat, pachtte in 2008 voor 99 jaar bijna de helft van het bebouwbare deel van Madagascar om er mais en palm olie te produceren. Het leidde tot een politieke crisis waarin de president het veld ruimde en het project werd geannuleerd. Er bleven cowboy projecten genoeg.

Ook de investeringsfondsen van Amerikaanse universiteiten als Harvard, Standford, Princeton en Yale begonnen wereldwijd in landbouwgrond te investeren. Harvard schroefde het later terug, niet alleen vanwege de sociale impacts maar ook omdat het rendement niet al te hoog was. in 2016 omzeilde een Chinees bedrijf, Hongyang, het Franse Safer-systeem dat grondtransacties beoordeeld, door besloten vennootschappen aan te kopen die eigenaar waren van landbouwgrond. Jr kunt je afvragen wat het probleem ervan is, want ze kunnen het lastig meenemen naar Peking. Maar invloed kunnen ze zo wel krijgen natuurlijk. Inmiddels is het gat in de wetgeving gedicht.

Er wordt volgens het artikel geschat dat in 2025 meer and 1000 beleggingsfondsen in landbouw, voedselketens en landbouwgrond investeerden.  Er zitten 700 teams achter en het gaat om 50 miljard dollar. Deels zijn er pensioenfondsen bij betrokken, die op de lange termijn letten. The Land Matrix documenteerde duizenden deals in meer dan 100 landen. 

Een specifike categorie zijn de Sovereign Wealth Fonds, Statelijke beleggingsfondsen van bijvoorbeeld olielanden. Fondsen uit het Midden-Ooosten hebben daarbij ook een voedselzekerheidsmotief. Zoals SALIC, het Saudi Agricultural and Livestock Investment Company. Ze zitten ook in grote voedselondernemingen. 

Veel investeerders in landbouwgrond zouden volgens het artikel voorkeur hebben voor grond die maar voor 1 gewas wordt gebruikt en niet voor gemengd gebruik zoals in sommige groente- en akkerbouw. Laat staan in gemengde bedrijfssystemen. Die grond zou moeilijker verhandelbaar zijn omdat de waardebepaling meer specialisme zou vragen. Vreemd.

Een tegenbeweging is er ook. In de VS hebben verschillende staten nu regels om geld van buiten de sector te weren, na klachten van boeren dat de prijzen worden opgedreven. Maar dat houdt dan ook weer duurzame investeerders buiten de duer...