Discussie over de PAC

 Mijn Franse collega's schreven (in het Frans) een boek om de discussie aan te wakkeren over het nieuwe GLB. Ik mocht bijdragen aan een hoofdstuk over GLB en innovatie. Hier is de link naar het boek. 

Jac. P. Thijsse en Wageningen

 

In het brievenboek Wanhoop nooit aan vooruitgang, dat ik hier gisteren introduceerde, kwam ik ook nog wat interessante passages tegen waarin Thijsse zich uitlaat over Wageningen. Er was blijkbaar de nodige strijd tussen de natuurbescherming en de bosbouwers (die vonden dat je het bosbeheer aan hen over moest laten). 

In 1930 schrijft Thijsse over de Zuiderzeedebatten. Blijkbaar was er vanuit sommige hoeken de nodige kritiek op het door Lely gestarte project. Bezorgster Marga Coesel annoteert in een voetnoot met een stuk uit het Algemeen Handelsblad waarin termen vallen als "Wat zijn we begonnen"en "een groote riskante onderneming". Thijsse: "Bij het lezen van de Zuiderzeedebatten doet zich de vraag op (sic!: doet voor / doemt op), of het met het oog op de kolonisatie van de Zuiderzee ook raadzaam zou zijn om de ontginning van de woeste gronden (vooral die van de Moergestelsche Broek), toch liever stop te zetten. Zodoende wordt dubbel nadeel voorkomen. [ik neem aan dat hier gedoeld wordt op behoud natuur en voorkomen prijsbederf in landbouwproducten, het was crisis- kjp]. Er wordt toch eigenlijk niet geregeerd, iedereen gaat maar zijn eigen gangetje, en niemand overziet heel Nederland, dat anders toch zo buitengewoon groot niet is. de landbouw-enquête onderstreept het feit dat Wageningen niet up to date is. 

Op welk punt dat Niet up to date dan geldt en waarom dat uit de landbouw-enquête blijkt, blijft helaas onduidelijk. Een jaar later was Thijsse in een brief aan de Wageningse landbouwingenieur Willy Burdet, die jaren in de VS had gewerkt, al een stuk positiever:

"Trouwens, heel Wageningen is in de opgaande lijn en je zult daar sinds je studietijd in allerlei opzicht belangrijke vooruitgang kunnen constateren."

En in mei 1943 lijkt Wageningen hem een betere bestemming dan een carrière op zee (gezien de datum niet zo raar). Aan Hans Warren schrijft Thijsse; "Ik zou zoo graag willen, dat mijn jongste kleinzoon Willy, die naar zee wil. liever Wageningen koos en land- en boschbouw ging studeren. Hij is nu onlangs met zijn vader den Noordoostpolder in geweest en heeft gelukkig een beetje 'erg' gekregen.". Waarna Warren advies krijgt over onderduiken, overigens geheel los van de NOP. 

Jac. P Thijsse en de mms

 Jac. P. Thijsse is de grondlegger van de Nederlandse natuurbescherming. Met Eli Heimans. Bekend van de Verkade-albums. En de oprichting van Natuurmonumenten, dat begon met de aankoop van het Naardermeer (overigens nadat beide heren hadden bewerkstelligd via o.a. hun columns in de NRC resp. Groene Amsterdammer dat de gemeenteraad het plan voor aankoop als vuilstort had afgestemd, niet om via aankoop de gemeente af te troeven, zoals wel eens wordt gedacht). 

Drie jaar geleden mocht ik een inleiding houden voor de Thijsse en Heimans stichting en kreeg ik het boek Wanhoop nooit aan vooruitgang - brieven van Jac, P. Thijsse. De selectie van brieven werd bezorgd door Marga Coesel. Ik las het afgelopen dagen, en kan het boek aanbevelen. Het is uit 2012 (tweede druk 2015) maar het boek lijkt me tijdloos. 

Jac. P (die voor intimi lange tijd Ko heette en pas later Jak, wat vanwege Jacobus verklaarbaar is) was een uitstekend schrijver. Dat werd al in zijn tijd erkent. Hij correspondeerde veel (oefenen helpt ook), ook met literatoren-natuurliefhebbers zoals Frederik van Eeden en de Zeeuwse jonge dichter Hans Warren. Een mooi voorbeeld vond ik een briefje aan de leerlingen van de MMS waar hij les gaf. Overigens was die school in Bloemendaal blijkbaar een N.V. In oktober 1927 slaat Thijsse een uitnodiging van zijn leerlingen als volgt af:

Aan leerlingen van de Middelbare School voor Meisjes 't Kopje,

Lieve Kopjesmeisjes,

Nu het zoo verrukkelijk herfstweer is,  de roodborstjes zingen, de prachtige koperwieken over trekken, de struiken in praal van kleurige bessen en herfstblad, zou ik wel dolgraag met jullie willen zitten aan een boschrand in Twente in het zonnetje.

Maar helaas, er zijn 25 lesuren en alle beslommeringen tegelijk en zoo moet ik dan als zoo dikwijls volstaan met het verlangen dat volgens Shakespeare dikwijls beter is dan de werkelijkheid, doch dat ben ik niet met hem eens. 

Ik blijf jullie dankbaar voor de invitatie en doe eventjes mijn oogen dicht om die boschrand en zijn aanvallige stoffage,

Met hartelijke groet.

Dat is toch een stuk mooier dan een Whatsapp berichtje "Dank, helaas ik ben verhinderd". Morgen nog wat over Thijsse en Wageningen. 

The Sociology Book

Ik meende mijn sociologie maar eens op te moeten halen. Jaren geleden besprak ik hier The Economics Book en niet lang daarna kocht ik de sociologische editie. Nu eens tijd om het te lezen. Zelfde formule.  Leerzaam naslagwerk. Ik hou er wel het beeld aan over dat sociologen zich wat meer met contemporaine zaken bezig houden en aspecten van de veranderende verhoudingen proberen uit te leggen dan aan een meer gezamenlijk theoretisch begrippenkader te werken dan economen. Maar dat kan aan mij liggen. De beroepsgroep lijkt ook wat activisttischer als het bv. om emancipatie gaat. Economen en sociologen overlappen deels en delen o.a. Marx, maar ze zijn ook nogal kritisch op elkaar. 

De interessantste bijdrage vond ik die over het governability denken van Michel  Foucault. maar dat zal met mijn historische interesse van dit moment te maken hebben. 

Top40 lijstjes

Ik zie hiernaast dat mijn post met een lijstje Radio Veronica plaatjes weer bekeken wordt. Inmiddels ontdekte ik de fraaie site met de originele top40's. Je kunt het oude blaadje downloaden en de songs in video bekijken. Een aanrader. 

Sapiens

Een van de meest bijzondere geschiedenisboeken van de laatste decennia. Zo kun je Sapiens van Yuval Noah Harari wel noemen. Het boek is uit 2012, ik kreeg het onlangs en las het met interesse. Het is de geschiedenis van een zoogdier dat de wereld ging domineren. Met een forse dosis uit diverse sociale wetenschappen over de grote omslagpunten in de geschiedenis waarmee geprobeerd wordt een verklaring te vinden. In de trant van: waarom koloniseerde Europa de wereld, en niet het veel machtiger China?
Over de agrarische revolutie is Harari eigenlijk vrij somber. Hij heeft een mooi verhaal over hoe het gegaan zou kunnen zijn, maar komt tot de conclusie dat mensen er niet beter van werden. De unintended consequences (ziektes door op elkaar met vee te gaan wonen, nieuwe machtsstructuren) waren groot. Dan kun je beter af en toe tijdens de jacht door een tijger worden gegrepen. Maar we kunnen niet meer terug.

Vrijmibo

De Vrijdagmiddagborrel was gebrouwen door een oud-collega. Ofwel hoe een meerjarig project in Saoedi Arabië leidde tot een geslaagde hobby micro-brouwerij in Voorhout. Spin-offs en innovatie zijn vaak onverwacht. Smaakvol biertje.

MBA in Wageningen

Eerder dit jaar trad ik op in een MBA cursus van Wageningen UR. Doing business in a complex world. Het leidde ook tot een artikeltje met een van de cursisten over het nut van deze cursus. WUR zette dat online.

Tuinkunst

We waren vandaag even in het Maximapark in Vleuten. De moeite waard, zeker de Vlindertuin. Althans voor de Piet Oudolf fans. 

Onderwereld

Met een knipoog naar het Rli advies De Bodem Bereikt?! kreeg ik van een collega econoom vorige week het boekje De onderwereld van de tuin - van microbe tot mol. Geschreven door Romke van der Kaa. Een fascinerend inkijkje in wat er allemaal in onze bodem leeft en hoe al die beestjes en schimmels samenwerken of elkaar te lijf gaan. Van der Kaa groeide op met double digging (twee spaden diep spitten) en is nu helemaal om naar no-tillage en werken met de ecologie. Verstoren van het bodemleven moet in zijn ogen voorkomen worden. Net als verdichting trouwens. Sprak van de week een wetenschapper die constateerde dat dit ook in grasland een probleem is en hij vermoedde dat de noodzaak tot vernieuwing van grasland om de pakweg 5 jaar mede veroorzaakt wordt door die zware machines zoals mestinjecteurs en opraapdoseerwagens. Voor het bewijs is nog wel wat onderzoek nodig. Zo te lezen voor Van der Kaa niet. Enfin, leuk boekje, dank voor het presentje.

Groen uit de crisis

Afgelopen weken had ik het genoegen om mee te werken aan het Rli advies Groen uit de crisis. Voor wie het zoekt, hier staat het.  Een spoedklus bij de afronding van deze raad, maar het stuk lijkt goed ontvangen. Hoewel het lastig was om voor landbouw en platteland acties te bedenken die goed scoren op werkgelegenheid, versterking economische structuur, duurzaamheid en snel kunnen worden uitgevoerd.

Landschapsatlas Walcheren

Alweer een behoorlijk aantal jaren geleden (2009) zat ik in een Commissie voor de Zuidwestelijke
Delta en kregen we als afscheidscadeau de Landschapsatlas van Walcheren - inspirerende sporen van tijd. Een jaar eerder uitgegeven door Bos en Bottcher, met Kees Bos en Jan Willem Bosch als eerste auteurs. Eindelijk tijd om het eens van voor tot achter te lezen.
Mooie bijdragen, Ik genoot met name van de bijdragen over de Middeleeuwen en daarvoor, die over de buitenplaatscultuur en het hoofdstuk van Gerrie Andela over de eerste helft van de vorige eeuw en het hoofdstuk over de tweede helft. Daarin kwam ook het Vebenabos nog even ter sprake, we hadden het er hier onlangs over n.a.v. Carolijn Visser. Het heeft de aardappelhandel 23.517 gulden gekost. We spreken over 1949. Met Breezand I in Vrouwenpolder is het nu een van de aardigste parken. Aan Breezand II (we waren er onlangs een dagje te gast) ontwikkeld door Rene Colthof zijn marketingmachine worden daarentegen door de auteurs weinig lovende woorden besteed, in tegendeel. Enfin, een mooi boek. Mocht je het nog ergens kunnen vinden: aanschaffen.

111 Zeeuwse plekken

Er blijkt een leuke reeks gidsjes te bestaan met de titel 111 plekken. Een Duits format met een paginagrote foto en een pagina beschrijving. Natuurlijk met lokatie-aanduiding en nog een tip voor iets daarbij in de buurt. Jan kuipers en Heleen Dekker beschreven Zeeland in 111 Plekken in Zeeland die je gezien moet hebben. Ik nam twee weken geleden een exemplaar mee toen ik even in de Drukkery in Middelburg was, het leek me inspirerend voor wat pensioen-uitjes deze zomer. Lezing bevestigt dat.
Veel plekken en verhalen die ik niet kende. Omdat ze voor mij relatief nieuw zijn (de strandhuisjes van Nieuwvliet, Strandpaviljoen Panta Rhei in Vlissingen), hetzij omdat ze in het verleden aan de aandacht zijn ontsnapt (de astronomische klok aan de kerk in Arnemuiden om eens wat te noemen). Met ook nog wat mooie locaties om wat te eten, van sterrenrestaurants tot de bolussen in De Clinge.
En uit de beschrijvingen leerde ik dat Turkeye, de buurtschap in Zeeuws-Vlaanderen, inderdaad naar Turkije heet, en dat nu probeert te verzilveren. Ooit waren dat ook vijanden van de Spanjaarden en dus het eerste land dat de Republiek der Verenigde Nederlanden erkende. Er werden, we hebben het over 1612, dan ook enkele fortificaties naar deze vrienden genoemd. Iets verderop ligt Konstantinopel. Liever Turks dan paaps was de uitdrukking.
Wie nog weg wil in deze corona zomer kan zich dus door deze uitgave laten inspireren.

Plantgezondheid

De stichting Biowetenschappen en Maatschappij geeft interessante Cahiers uit over de ontwikkelingen in het vakgebied van de biowetenschappen. De meest recente gaat over Plantgezondheid. Ik werd er in geïnterviewd voor een stukje over economie.

Zie alhier voor het Cahier. 

Bangladesh

Interessant verhaal in de nieuwste uitgave van Vork. Onder de titel "Groene revolutie drijft economische ontwikkeling Bangladesh" beschrijft Dirk Bol hoe Oost-Pakistan zich sinds 1971 ontwikkeld heeft. Een klassiek mechanisme dat we ook kennen uit Vietnam en onze eigen Middeleeuwen.
De landbouw als basis, wegnemen van handelsbelemmeringen (in dit geval o.a. invoer van kleine tractoren die de ossen vervingen, waarbij het hielp dat die dieren nogal eens verdronken bij een cycloon), markthervormingen, betere (vaak lokale) rijstvariëteiten, kunstmest, irrigatiepompen en daarmee 2 en soms 3 oogsten per jaar. De grotere boeren vonden het prima dat de kleintjes zo emancipeerden. Deelpacht bleek geen probleem (hier zat Adam Smith dus fout, zoals hier al eens eerder besproken, net als de Amerikaanse adviseurs bij de privatisering in de USSR), De landarbeiders profiteerden van de groei, ondanks de mechanisatie, ook door de opkomst van agro-gerelateerde bedrijfjes o.a. in de voedingsmiddelenindustrie en machineonderhoud en -verhuur. En de overheid zorgde voor wegen, bruggen en andere infrastructuur. Verder natuurlijk het beroemde micro-krediet.  Zo bleef ook de trek naar de stad beheersbaar. Kapitaalinstroom is er ook vanuit de geldstroom van landgenoten die in het buitenland, met name het midden-oosten, werken.
Een mooie illustratie dus van hoe een economie opbloeit door de juist mix van marktwerking en institutionele omgeving in een vruchtbare delta.