Het blad De Boerderij had vorige week een leuk artikel over de oldtimers onder de trekkers. Vroeger ook wel tractoren genoemd. Het blijkt dat de eerste te zien was op een internationale landbouwtentoonstelling in Den Haag, in 1918. Het was een Deutsch International Harvester. Een 45 pk petroleumtactor. Hij moest 4.000 gulden kosten, een heel bedrag voor die tijd, dan kon je ook 6 of 7 werkpaarden kopen.
Dit type apparaat werd nog verbeterd. Er kwamen luchtbanden zodat verplaatsing makkelijker was. En er kwam een doordraaiende aftakas (veel mensen zeggen afta-kas, het woord komt van aftak-as). Daardoor kon ook een stilstaande machine zoals een stropers die nog niet leeggedraaid was, worden aangedreven en kwam het aandrijven niet van de wielen van het getrokken werktuig. En Harry Ferguson ontwikkelde de driepuntshefinirchting (in 1926) die bestaat uit twee zijstangen en een topstang waardoor bv. ploeg of aardappelpootmachines niet alleen op te lichten zijn op een kopakker maar die er vooral voor zorgen dat de forse krachten die soms op het getrokken werktuig worden uitgeoefend naar de trekker worden geleid. Machines slipten daardoor minder snel en tractoren sloegen minder snel achterover. Trekkers konden daarmee ook minder zwaar worden.
En dan was er nog de autotrekker. Er hebben 1300 van die omgebouwde auto's (o.a. VW kevers) in Nederland rondgereden. Ontwikkeld door de directeur van het Instituut voor Landbouwwerktuigen en gebouwen door de benzinemotor geschikt te maken voor het goedkopere petroleum en het frame wat aan te passen. Het was een goedkoop alternatief voor de echte tractor.
De echte doorbraak kwam in Nederland pas na de tweede wereldoorlog. In 1939 reden er nog geen 3200, in 1950 al 18.000 en in 1960 135.000 stuks. Daarin speelde het Amerikaanse European Recovery Program, better bekend als de Marshall hulp, een grote rol. Een fonds van 12.4 miljard dollar, waarvan 1 miljard naar Nederland ging. McCormick, Ford en John Deere waren er goed mee. Boerderij maakte nog een mooie plaat van die oude beestjes.
bron: Margreet Wellink: Oldtimer van nu luidde nieuwe tijd in. In: Boerderij, 22 juli 2026
Geen opmerkingen:
Een reactie posten