frans-engels

Het Engels heeft veel woorden die vrijwel dezelfde betekenis hebben: want - desire; ask - inquire, hide-obscure. Als je er goed naar kijkt zie je al dat de tweede variant iets Frans heeft. Normandisch om precies te zijn, terwijl de eerste Anglo-Saksisch is. Gaat dus terug naar de verovering van 1066.

Zo ook rond vlees, zo meldt de website Daily Meal. Je kunt dus zowel pig meat als pork (van het Franse porc) zeggen. En het zou Engeland niet zijn als dit samenhangt met sociale klasse. De Anglo-Saxons waren de jagers, dus die leverden de namen voor de dieren. De Normandiërs waren de overwinnaars en zaten aan de diner tafel: zij zorgden voor de culinaire termen voor datgene dat gedood was. En dus werd cow meat naar het Franse bouef in het Engels beef. Sheep meat werd mutton (van mouton). Chicken zou pullet (van poulet) moeten zijn, maar dat wordt alleen gebruikt voor jonge kippetjes. Bij Fish, zo speculeert de Daily Meal, lag het Franse poisson te dicht bij poison. En deer werd venison, dat aanvankelijk stond voor alle buit van de jacht (van het Latijnse Venor - jagen), maar dat was nu eenmaal vooral hert.

Sommigen denken dat de Brexit het terugdraaien van de Normandische invasie is, maar het lijkt me sterk dat de uit het Frans afgeleide woorden daarmee minder populair worden. De Bremainers in de hogere klasse zullen er wel aan vasthouden,

kramp over krimp

Vandaag viel de nieuwste editie van VORK in de brievenbus. In een column mocht ik het RLI advies Duurzaam en Gezond nog eens even toelichten. met name ons inzicht dat krimp niet moet omdat krimp zo leuk is, maar dat het onvermijdelijk is als je de opgaves naar 2050 ziet. Of althans slecht management zou zijn als je alleen rekening houdt met scenario's met minimaal de huidige omvang van de veestapel. Ik stopte er ook nog een boodschap voor de klimaattafels in: bedenk geen oplossingen of middelvoorschriften maar nieuwe organiserende principes waar ondernemers vanuit kunnen gaan, zoals verhandelbare emissierechten. Dan hoef je ook niet meteen kramp over krimp te hebben. Kramp over krimp werd dan ook de titel van de column. Hier is de website van VORK voor wie een proefnummer wil aanvragen.
Overigens ging het mis bij de intro op mijn persoon die de redactie bij de column zette en me koppelt aan LEI Wageningen.. Ik schreef hem (ook) als Raadslid van de Rli. Wageningen UR meldt inderdaad dat ik sinds 2000 bij ze werk, maar ze bedoelen dat het LEI daar in 2000 juridisch onderdeel van is geworden, ik werk al sinds 1981 bij dezelfde club, en het heet intussen geen LEI Wageningen UR, maar Wageningen Economic Research. Sterke merknamen gaan lang mee - deze week had Maarten Haijer het bij zijn speech op het afscheid van André van der Zande van RIVM ook steeds over organisaties als Wageningen, LEI en nog een rijtje.

wandeltip

We genoten van een wandelweekend. De Vreugderijkerwaard bij Zwolle geeft een fraai beeld van de natuur die is gecreëerd met Ruimte voor de Rivier. Natuurmonumenten gaf er gistermiddag een excursie met aandacht voor bijzondere planten. Een aanrader. En na een nachtje Hardenberg wandelden we vandaag sinds lange tijd weer eens PieterPad: Gramsbergen (mooi gerestaureerd) - Hardenberg. Ga er ook even langs het fraaie gemeentehuis (hoewel Cobouw het ooit uitriep tot het lelijkste in het jaar van de oplevering).

Metamorfose

Vanmiddag werd in Wageningen het jubileumboek Metamorfose gepresenteerd. Het beschrijft op journalistieke wijze de laatste 25 jaar van Wageningen UR, dat zijn eeuwfeest viert. Een gezellige bijeenkomst en het boek ziet er leuk uit. Toegegeven, ik ben biased want ik kom uitgebreid aan het woord in een hoofdstuk over (big) data in onderzoek.

Wel werd door een van de sprekers vanmiddag even de geschiedenis herschreven. Wageningen zou altijd altijd al zeer internationaal geweest zijn en bij de start in 1918 al een derde internationale studenten hebben gehad. Ik hoop dat dat niet bedoeld was als het wegpoetsen van het koloniale verleden: die internationale studenten kwamen uit plaatsen als Bandung. Nu is Indonesië inderdaad buitenland maar toen gewoon deel van het Koninkrijk der Nederlanden (en niet eens via ingewikkelde constructies als nu in de Caraïben). Die studenten waren toch vooral zoons van (Hollandse) planters en studeerden zaken als Koloniale bosbouw (nu: tropische bosbouw).
De studenten kwamen dus geografisch wel van ver (en ze reisden langer met de boot naar hun studie dan de huidige Chinese student), maar internationaal waren ze niet. De internationalisatie van de studenten is dus echt onderdeel van de metamorfose van de laatste 25 jaar.
Overigens is het begrip Nederland ook al schimmig zonder het verleden er bij te halen.. Vanochtend had ik een vergadering waarin de marketing van dit land naar buitenlandse toeristen aan de orde kwam (er komen er nog 9 miljoen bij komend decennium, waar het aantal buitenlandse bezoekers dat hier overnacht nu gelijk is aan de bevolkingsomvang van 17 miljoen, moet de hotelcapaciteit nog harder groeien dan de woningbouw). Dat leidde weer eens tot de vraag of het nu Holland marketing is of The Netherlands. Voor wie niet overtuigd is dat Holland een veel simpeler concept is dan The Netherlands of Dutch, nog maar eens een link naar dat geweldige youtube filmpje. Over metamorfose gesproken.

Het boek Metamorfose van Joost van Kasteren en Martijn de Groot is uitgegeven bij Wageningen Academic Publishers (dat alleen zijn naam met Wageningen UR deelt).

Recipe for Change

De EU heeft ons rapport Recipe for Change, dat ik vorige week in Plovdiv presenteerde en dat missies voor onderzoek en innovatie in food en agri bevat, nu online gezet. Je vindt het hier,

beta en gedrag

Mooi interview in het blad Coöperatie met Murray Fulton, die op ons coöperatiecongres begin juli een key note geeft.  Over wetenschap: "Allereerst zou ik een onderscheid willen maken tussen wat we de beta-wetenschap en techniek noemen enerzijds en de gedrags- en geesteswetenschappen anderzijds. De techniek en natuurwetenschappen bouwen voort op eerder verworven kennis en ontwikkelen steeds verder. In onze samenleving zijn techniek en natuurwetenschappen de norm geworden voor hoe we over wetenschap denken. De gedrags- en geesteswetenschappen daarentegen proberen fenomenen te interpreteren. Deze wetenschappen veranderen minder spectaculair. Door deze wetenschappen kennen we de achterliggende menselijke motivaties al duizenden jaren. Wat wel verandert, is de taal en de verhalen die we elkaar vertellen. Taal moeten we voortdurend herontdekken omdat het een levend systeem. Wetenschap moet zich daar mee bezighouden. Betekent de gebruikte taal letterlijk wat men hoort of is het een expressie van iets anders? Een onderliggend probleem, een verborgen verhaal?. Zodoende kan de wetenschap bijdragen aan een beter begrip van de verhalen die we onszelf en elkaar vertellen."

Uit Plovdiv

Deze week gaf ik in Plovdiv een presentatie van ons rapport Recipe for Change, met missies voor onderzoek en innovatie in het 9e kaderprogramma. Hier is de link. 

Groeten uit Jujuy

Ik gaf vandaag een presentatie bij de G20 MACS, de chief scientists voor agri van de G20 in San Salvador de JuJuy, in het verre Noorden van Argentinie. Hierbij de presentatie.
Over bodems in een circulaire bio-economy.

radical markets

Ook nog een boek signalering uit The Economist van 12 mei: Eric Posner en E. GLen Weyl schreven Radical Markets - Uprooting capitalism and democracy for a just society.
De auteurs zetten zich af tegen de market fundamentalisme school van Hayek, Friedman en Stigler waarin property rights essentieel zijn en leggen de nadruk op het corrigeren van market failure. Maar dan in de traditie van JS Mill en Pigou. In dat kader zien ze property rights als een te onaantastbaar  monopolie.
Hun voorstel: een vermogensbelasting waarin iedereen zelf zijn eigendommen van een waarde mag voorzien, met als regel dat je het ook voor die prijs automatisch aan een ander zou willen overdragen.  Zo krijg je dat de goederen de beste gebruiker vinden, dat er genoeg belasting door de rijken wordt betaald en er misschien wel een basis inkomen voor iedereen mogelijk is.
Een ander ideetje is om een eind te proberen te maken aan lobbies van kleine groepen die veel blokkeren. Geef iedereen een hoeveelheid nep-geld waarmee in referenda stemmen kunnen worden gekocht. Waarbij de aankoop van de tweede stem meer kost dan die eerste.
Dit gaat allemaal niet gebeuren, maar tot nadenken stemt het wel.

universiteitslijstjes zijn goed voor de natuurwetenschap

Sinds een jaar op twintig heeft het new public management ook in het besturen van de wetenschap voet aan de grond gekregen: lijstjes als de Shanghai index of de Times Higher Education lijst proberen de universiteiten te ranken. The Economist van 19 mei had een instructief artikel over de effecten ervan.
Omdat de lijstjes zich vooral baseren op publicaties en hun scores door medewerkers van de universiteiten prikkelen de lijstjes om meer te investeren in onderzoek dan in les geven.
De lijstjes werken ook in het voordeel van de natuurwetenschappen (de beta/s) ten opzichte van de sociale wetenschappen. Die publiceren minder in het Engels (dat heeft voor talen of recht of zelfs sociologie niet altijd zin),  Ze hebben ook minder Engelstalige journals, misschien een argument om er nog een paar bij te maken (we vergaderden als landbouweconomen daar toevallig afgelopen vrijdag in Wenen over).
Verder is er een trend naar Excellence initiatieven, die bijdragen aan ongelijkheid in de samenleving. Het geld gaat naar de beste universiteiten die bezochten worden door vooral kinderen van de bovenlaag van de samenleving. Tegelijk leidt het ook tot meer samenwerking over de grenzen, wat wel weer mooi is.

The Economist: Higher and higher education, May19, 2018

Rli presentatie Studiekring

Gisteren was ik namens de Rli bij de Studiekring Landbouweconomie. Voor een discussie over klimaatbeleid met o.a. Pieter van Geel en Jan Cees Vogelaar. Ik gebruikte de standaard Rli presentatie, maar voegde er voor de gelegenheid een paar sheets aan toe. Dus dan hier ook maar beschikbaar gesteld omdat er om gevraagd werd.
De foto van Fred Ernst is nog van de officiële presentatie. De Rli heeft inmiddels de Engelse versie van het advies op zijn website gezet.

presentatie bij de OECD

Gisteren gaf ik bij de OECD een presentatie over digitalisering, ter gelegenheid van de aftrap van het Global Forum on Agriculture. Die gaat nu rond op de sociale media en dus ook hier

Lijstje: Palindromen

Nog wat trivia uit het lijstjesboek dat ik in de vorige post besprak: palindromen. De beste allertijden is ongetwijfeld A man, a plan, a canal: Panama. Maar er zijn er ook met voedsel:

• Murder for a jar of red rum
• Go hang a salami - I'm a lasagna hog
• Tuna roll or a nut ?

Wat me er toe verleidde om Battus' Opperlands nog even ter hand te nemen. Hij meldt:

• koop ik 'n ei, dan nadien kip ook
• panklare bout kookt u, ober, al knap 

boeren aka pionnen

Vorige week bracht ik om mij moverende reden een paar dagen meivakantie door in Schotland. In de kringloopwinkel van Ullapool kocht ik een boek voor het plankje met de verzameling Lijstjesboeken. Book of absolutely useless lists van Philip Ardagh (Macmillan 2007) is een heerlijk Engels trivia boek. En soms leer je nog wat.
Zoals de namen van de schaakstukken in het Engels, Frans en Duits. Waar wij, en de Fransen en Engelsen, over pionnen spreken (pawn, pion) hebben de Duitsers het over Bauer. Wat Ardagh dan weer vertaald als 'peasant'.   Het is maar hoe je er tegenaan kijkt.

individualistische tarweboeren

Tarweboeren zijn individualistischer dan rijstboeren, zo blijkt uit onderzoek in China. En dat werkt door in de huidige samenleving bij de nakomelingen van die boeren. En dus zijn ze in het zuiden van China collectivstischer. Ondanks dat Zuid-China moderner is dan het tarwe telende noorden. In het Zuiden zitten ze althans minder vaak alleen aan een tafeltje in de Starbucks (de maat voor individualisme in dit onderzoek). En juist dat zijn de rijstlanden, en het noorden teelt tarwe. In het Noorden zetten ze ook vaker een in de weg staande stoel opzij, net als in de VS t.o.v. Japan. Oorzaak van deze minder individualistische cultuur wordt gezocht in de rijstteelt die veel meer samenwerking vraagt tussen boeren dan tarweteelt: twee keer zoveel werk per ha (en dus meer behoefte aan wederzijdse hulp) en vooral afstemming in irrigatie tussen percelen. Techniek reguleert dus de institutie cultuur.  Zo rapporteerde de NRC van 1 mei onderzoek van Thomas Talheim et al (Un. Chicago) in Science Advances.