Opvallende opmerking in de zijlijn in de column van Janneke Koelewijn in de NRC van gisteren. Ze verhaalde over het leven van een niet nader geïdentificeerde (hoewel dat met de omschrijvingen van beroep en gezinsgrootte voor mensen met voorkennis te achterhalen moet zijn) homofiele tachtiger in het klootschietende deel van Nederland.
Betrokken persoon kwam uit een gezin en regio waar begin vorige eeuw gemolken werd "volgens het Duitse systeem". Dat hield in dat de boerin 's ochtends molk, terwijl de boer zich nog eens omdraaide. Sterker: zijn vader had nooit leren melken, in het Duitse systeem was dat vrouwenwerk.
weblog over de toekomst van de Nederlandse landbouw en het platteland. Gemotiveerd vanuit het werk als econoom, de nevenfuncties als bestuurder en de woonomgeving van de moderator, maar als persoonlijke stellingname geheel buiten de verantwoordelijkheid van mijn werkgevers - zoals het hoort bij een weblog.
zaterdag 23 april 2016
donderdag 21 april 2016
Nieuwe column
Hier mijn nieuwe column voor ons Farm Digital project: goed bestuur van data creëert waarde.
dinsdag 19 april 2016
metropool scenarios
Vandaag denk ik met wat mensen na over de verbindingen tussen stad en platteland. Uit een studie van E52 begreep ik dat de stad wel een bewegend doel is. Ze onderscheiden 5 scenario's. Ik citeer: Ieder scenario begint vanuit een onweerlegbaar feit dat vervolgens door extrapolatie wordt uitvergroot tot een mogelijke ontwikkelingsrichting. Daarmee is ieder scenario geënt op een aantal aspecten van de werkelijkheid, maar tegelijkertijd volstrekt hypothetisch. Dit zijn de hoofdlijnen:
1. Krachtige metropoolregio’s zetten in op de versterking van de drie Nederlandse
metropoolregio’s met een eigen economie, woningmarkt en Daily Urban System.
metropoolregio’s met een eigen economie, woningmarkt en Daily Urban System.
2. Polycentrische Deltametropool zet in op de versterking van de verbindingen tussen de steden waardoor de complementariteit beter benut kan worden; borrowed size.
3. Capital City Region zet alle kaarten op de metropoolregio Amsterdam als trekker van de Nederlandse economie.
4. Deltanetwerk zet in op de ecologie van kennisnetwerken en economische netwerken die de Brainport verankeren in een grensoverschrijdend systeem tussen Amsterdam, Brussel en Köln.
5. Deltacorridor zet in op het verder versterken van de aloude economische corridor langs de Rijn, van Rotterdam tot Basel, die telkens weer voldoende innovatiekracht blijkt te bezitten om zich aan te passen aan nieuwe tijden.
zondag 17 april 2016
Hawaii is giftig
In Hawaii is het debat rond het gebruik van bestrijdingsmiddelen hoog opgelopen, zo berichtte The Economist op 9 april ("Paradise sprayed"). Er wordt blijkbaar heel wat gebruikt, en met name ook van wat ze in de VS RUPS noemen (Restricted Use Pesticides), dat zijn de middelen die alleen door bepaalde categorien professionals onder bepaalde voorwaarden mogen worden gebruikt.
Achtergrond is dat Hawaii een tropisch gebied is waar je 3 oogsten per jaar kunt halen (onder de bijbehorende tropische ziektedruk), wat een aantrekkelijke plek is voor alle veredelaars en biotechnologie-bedrijven, Die kunnen dan snel vermeerderen voordat het uitgangsmateriaal in de tropen vanuit de moederrassen als hybride zaad verder wordt vermeerderd en verkocht.
Een van de oplossingsrichtingen in dit vergiftigde debat is nu het veel meer registreren waar de middelen worden gebruikt (en welke) en onder welke omstandigheden. Men hoopt dat de feiten het debat verbeteren. Ook feiten van huisartsen en anderen rond bloedmonsters, urine-monsters e.d.
The Economist is altijd goed voor een historisch perspectief; in 1893 werd koningin Liliuokalani aan de kant gezet door machtige Amerikaanse plantage eigenaren met steun van het Amerikaanse leger. Ofwel: waar ligt de macht?
Een van de oplossingsrichtingen in dit vergiftigde debat is nu het veel meer registreren waar de middelen worden gebruikt (en welke) en onder welke omstandigheden. Men hoopt dat de feiten het debat verbeteren. Ook feiten van huisartsen en anderen rond bloedmonsters, urine-monsters e.d.
The Economist is altijd goed voor een historisch perspectief; in 1893 werd koningin Liliuokalani aan de kant gezet door machtige Amerikaanse plantage eigenaren met steun van het Amerikaanse leger. Ofwel: waar ligt de macht?
zaterdag 16 april 2016
aardrijkskunde
Het gaat niet best met de aardrijkskundige kennis in dit land. Gisteravond hoorden we in de 2-voor-12 quiz een kandidaat in spanning aan haar partner vragen waar of Enkhuizen ook al weer ligt.
De NRC is van Rotterdam naar Amsterdam verhuisd en weet pompt niet meer wat de grenzen zijn van de provincie Zuid-Holland. In een verhaal over de Brabantse misdaad situeren ze Den Bommel in Zeeland, niet als een slip of de pen in een tekst, maar op een blijkbaar zelf getekende kaart. Zover was de provinciale herindeling in dit land nog niet: Flakkee is nog altijd Zuid-Holland.
De NRC is van Rotterdam naar Amsterdam verhuisd en weet pompt niet meer wat de grenzen zijn van de provincie Zuid-Holland. In een verhaal over de Brabantse misdaad situeren ze Den Bommel in Zeeland, niet als een slip of de pen in een tekst, maar op een blijkbaar zelf getekende kaart. Zover was de provinciale herindeling in dit land nog niet: Flakkee is nog altijd Zuid-Holland.
maandag 11 april 2016
Veldleeuwrik
Ook in de nieuwste VORK: een mooi verhaal van Janneke Donkerlo over de Stichting Veldleeuwerik, een ooit onder auspiciën van Heineken opgerichte club van boeren die zich om de bodemvruchtbaarheid bekommeren.
Veldleeuwerik-voorman Adrie Vermeulen constateert dat VL in een behoefte voorziet omdat Nederland zijn landbouwvoorlichting heeft geprivatiseerd en de gewasvoorlichting nu in handen is van de toeleveranciers van inputs, die -ook al zijn het coöperaties- toch een omzet belang hebben. Als boer sta je er toch om die reden vaak alleen voor, zo constateert hij. Hoewel en natuurlijk betaalde voorlichting is. Ook in het buitenland kijken ze vaak raar naar de Nederlandse situatie ook al erkent men dat een voorlichting met een overheidsdoel van minder inputs ook niet altijd met de boer meedenkt
Veldleeuwerik-voorman Adrie Vermeulen constateert dat VL in een behoefte voorziet omdat Nederland zijn landbouwvoorlichting heeft geprivatiseerd en de gewasvoorlichting nu in handen is van de toeleveranciers van inputs, die -ook al zijn het coöperaties- toch een omzet belang hebben. Als boer sta je er toch om die reden vaak alleen voor, zo constateert hij. Hoewel en natuurlijk betaalde voorlichting is. Ook in het buitenland kijken ze vaak raar naar de Nederlandse situatie ook al erkent men dat een voorlichting met een overheidsdoel van minder inputs ook niet altijd met de boer meedenkt
zaterdag 9 april 2016
aardappelen in VORK
De nieuwe VORK viel deze week in de bus, dus ik maak even reclame. Jaap Seidell schreef een leuk stuk over aardappelen. Die staan onterecht bekend als dikmakers en figuren niet al te prominent op de Schijf van 5.Komt omdat men wel let op de hoge voedingswaarde, maar niet op het feit dat ze snel de maag vullen en je dus snel vol zit en stopt met eten. Een hoge verzadigingsindex heet dat in het jargon. Zoals ze in de tijd van Van Goch al wisten (of komen die weinig obese mensen op de schilderijen toch door het harde werken?).
Nog een weetje uit het artikel: Phytophtera is vermoedelijk naar Europa gekomen met de guano die als kunstmest populair werd na Justus van Liebig. Brak voor het eerst uit in de vroege zomer van 1845 in Kortrijk. Nog een paar jaar en we kunnen het 175-jarig bestaan vieren.
Nog een weetje uit het artikel: Phytophtera is vermoedelijk naar Europa gekomen met de guano die als kunstmest populair werd na Justus van Liebig. Brak voor het eerst uit in de vroege zomer van 1845 in Kortrijk. Nog een paar jaar en we kunnen het 175-jarig bestaan vieren.
donderdag 7 april 2016
In Dalfsen
Vanmiddag was ik Dalfsen. Niet omdat er een graf van een chief uit de zeer vroege middeleeuwen (550 n Chr) is opgegraven, zoals vanavond in de krant stond. Maar vanwege een bijeenkomst van LTO Noord Projecten, die afscheid namen van Hanneke Meester. En dus ging het over familiebedrijven en zorglandbouw. En ik hield een verhaal over trends in agri rond verbinden en het nieuwe boeren.
maandag 4 april 2016
het fosfaathek
Zelfs het weekend was druk bezet, dus de blog schoot er wat bij in. Maar er was nog wel tijd om me een beetje te roeren in een discussie op Foodlog waar allerlei mensen weer voor de visible hand willen spelen en bepalen wie welke quota mag exploiteren. In plaats van de invisible hand de ruimte geven om fosfaatrechten en stikstofrechten en CO2rechten te laten allokeren aan degene die de slimste combinatie maakt en er het meest mee kan verdienen. Lees alhier.
dinsdag 29 maart 2016
Europe - een geschiedenis
Voor de stapel aan te schaffen en te lezen boeken: Norman Davies: Europe - a history uit 1996. Dik en magistraal met ook meer aandacht voor de rijken van Polen, Litouwen, Hongarije, en niet alleen die uit het westen van het continent. De NRC wees er dit weekend nog eens op.
zondag 27 maart 2016
zaterdag 26 maart 2016
Stille zaterdag
Dat was me het weekje wel, de blog leed er onder. Eerst een voor de tweede keer afgelaste Mansholt lecture in Brussel (thema: Does Europe need a food policy?). Opnieuw moesten we die aflassen vanwege terreur. Geen twijfel over mogelijk deze keer, als een deel van je gasten in DG Agri werkt, bovenop metro-station Maalbeek.
Verder overleed voetballegende Johan Cruijff, in sommige media meteen tot JC verheven. Nu heb ik helemaal niets maar dan ook niets met voetbal, maar ik ben hem dankbaar voor een van zijn meest wetenschappelijke uitspraken, die ik soms gaarne citeer: Je gaat het pas zien als je het door hebt. Niet alleen een waarheid als een koe in transitie en resilience denken (hoe herkennen we de zwakke signalen?) maar ook bruikbaar in het goed waarnemen van verschijnselen - daarbij is niets zo praktisch als een goede theorie. Dat laat de feiten spreken moet je niet overdrijven, ook niet in big data.
En verder was ik benieuwd of de media in de in memoriams de relatie tussen Cruijff en de varkenshouderij nog zouden oprakelen. De NRC liet me niet in de steek en memoreerde hoe eind jaren tachtig de sterspeler veel geld verloor in investeringen in deze branche. Ondanks de vooruitgang die de Catelaanse varkenshouderij toen doormaakte. Waarmee de link met de blog is gelegd.
Verder overleed voetballegende Johan Cruijff, in sommige media meteen tot JC verheven. Nu heb ik helemaal niets maar dan ook niets met voetbal, maar ik ben hem dankbaar voor een van zijn meest wetenschappelijke uitspraken, die ik soms gaarne citeer: Je gaat het pas zien als je het door hebt. Niet alleen een waarheid als een koe in transitie en resilience denken (hoe herkennen we de zwakke signalen?) maar ook bruikbaar in het goed waarnemen van verschijnselen - daarbij is niets zo praktisch als een goede theorie. Dat laat de feiten spreken moet je niet overdrijven, ook niet in big data.
En verder was ik benieuwd of de media in de in memoriams de relatie tussen Cruijff en de varkenshouderij nog zouden oprakelen. De NRC liet me niet in de steek en memoreerde hoe eind jaren tachtig de sterspeler veel geld verloor in investeringen in deze branche. Ondanks de vooruitgang die de Catelaanse varkenshouderij toen doormaakte. Waarmee de link met de blog is gelegd.
woensdag 23 maart 2016
de media en voedsel
Mooie column in de NRC van zaterdag van Martijn Katan over de wonderlijke wereld van de niet-werkende markt van voedselinformatie. De consument heeft geen inzicht in wat echt gezond is. De informatiemarkt wordt overspoeld met berichten dat er iets goed is of slecht is om oud te worden (met soms ook een rare interpretatie van statistische kansen voor wie al 60 is, maar dat terzijde van mijn kant).
Die berichten worden de wereld ingestuurd door de reclame-afdelingen van universiteiten en onderzoekscentra. Die moeten studenten (en fondsen) aantrekken, en dan helpt het als je in het nieuws bent. Het gaat altijd om nieuwe vondsten, niet om herhalingsonderzoek (als dat al gebeurd) en veelal is het onderzoeksresultaat nog maar voorlopig: het komt in een paper in een journal voor het eerst onder ogen van de wetenschappelijke fora, tot die tijd hebben alleen een paar reviewers en een editor er naar gekeken.
De media publiceren die persberichten graag, want voedingsnieuws doet het goed. De consument is hongerig naar nieuws omdat zij onzeker is (denk ik dan). Journalisten krijgen de tijd niet om iets uit te zoeken of er in te duiken, door de komst van de sociale media is het medialandschap veranderd met minder inkomsten uit abonnementen en advertenties.
En de "doorbraken" worden ook opgepikt door de aspirant-goeroes die met hun boeken, dieetprogramma's, cursussen en voedingssupplementen ook die onzekere consument bedienen. Bovenal willen natuurlijk de levensmiddelenfabrikanten zich onderscheiden met claims of iets wat daar op lijkt. Wat dan ook nog eens leidt tot gesponsord onderzoek, wat zelden slecht uitpakt voor de fabrikant (en als dat wel is dan haalt dat niet de publiciteit).
Katan ziet drie oplossingen, die niet allemaal even serieus zijn vermoed ik. De eerste is dat de overheid ingrijpt in de informatiemarkt en betaalt voor onafhankelijk onderzoek en meer de receptuur van voedingsmiddelen (zijn column gaat over zout) voorschrijft. Ten tweede onderzoekers die in het Latijn gaan schrijven en geen persberichten meer de deur uit doen. Een keer in de 10 jaar een samenvattend handboek in het Nederlands is genoeg (dat gaat niet gebeuren geeft Katan ook zelf toe). En de derde is een patent of goede voeding. Dan zou de industrie zich wel inspannen daar geld mee te verdienen. Maar ook dat gaat niet gebeuren, zo stelt Katan: gezonde voedingsstoffen zijn al oud en van iedereen en niemand. Daar krijg je dus geen patent op.
Kortom, vooralsnog blijft de verwarring.
De media publiceren die persberichten graag, want voedingsnieuws doet het goed. De consument is hongerig naar nieuws omdat zij onzeker is (denk ik dan). Journalisten krijgen de tijd niet om iets uit te zoeken of er in te duiken, door de komst van de sociale media is het medialandschap veranderd met minder inkomsten uit abonnementen en advertenties.
En de "doorbraken" worden ook opgepikt door de aspirant-goeroes die met hun boeken, dieetprogramma's, cursussen en voedingssupplementen ook die onzekere consument bedienen. Bovenal willen natuurlijk de levensmiddelenfabrikanten zich onderscheiden met claims of iets wat daar op lijkt. Wat dan ook nog eens leidt tot gesponsord onderzoek, wat zelden slecht uitpakt voor de fabrikant (en als dat wel is dan haalt dat niet de publiciteit).
Katan ziet drie oplossingen, die niet allemaal even serieus zijn vermoed ik. De eerste is dat de overheid ingrijpt in de informatiemarkt en betaalt voor onafhankelijk onderzoek en meer de receptuur van voedingsmiddelen (zijn column gaat over zout) voorschrijft. Ten tweede onderzoekers die in het Latijn gaan schrijven en geen persberichten meer de deur uit doen. Een keer in de 10 jaar een samenvattend handboek in het Nederlands is genoeg (dat gaat niet gebeuren geeft Katan ook zelf toe). En de derde is een patent of goede voeding. Dan zou de industrie zich wel inspannen daar geld mee te verdienen. Maar ook dat gaat niet gebeuren, zo stelt Katan: gezonde voedingsstoffen zijn al oud en van iedereen en niemand. Daar krijg je dus geen patent op.
Kortom, vooralsnog blijft de verwarring.
maandag 21 maart 2016
Landwirtschaft 4.0
Ik kreeg het Situationsbericht vermoedelijk toegestuurd omdat er een specifiek hoofdstuk over de digitalisering van de landbouw in staat. Het bouwt deels voort op een studiedag die ik in oktober voor de DBV in Berlijn mocht leiden. Een van mijn sheets haalde dan ook een kadertje op pagina 90 (met bronvermelding).
Het hoofdstuk geeft een mooi overzicht van tal van initiatieven in Duitsland. Zoals die om het Internet der Dingen aan de bedrijfsboekhouding te koppelen. Verder leren we dat 30% van de kosten van landbouwmachines intussen uit sensoren, software en andere ict is. Voor auto's is dat altijd nog maar 10%. En waar je in 1970 nog maar een halve ha per uur kon doen met een maaidorser, ligt dat nu al op 3.3 ha. Dat is arbeidsproductiviteit. Tot slot van het hoofdstuk een mooi kaartje over de beschikbaarheid van breedband in het landelijk gebied. O ja, Real Time is Echtzeit in het Duits. Heeft al iemand de term Nutijd voorgesteld?
Je vindt het hoofdstuik hier, om precies te zijn Kapitel 3.6
Het hoofdstuk geeft een mooi overzicht van tal van initiatieven in Duitsland. Zoals die om het Internet der Dingen aan de bedrijfsboekhouding te koppelen. Verder leren we dat 30% van de kosten van landbouwmachines intussen uit sensoren, software en andere ict is. Voor auto's is dat altijd nog maar 10%. En waar je in 1970 nog maar een halve ha per uur kon doen met een maaidorser, ligt dat nu al op 3.3 ha. Dat is arbeidsproductiviteit. Tot slot van het hoofdstuk een mooi kaartje over de beschikbaarheid van breedband in het landelijk gebied. O ja, Real Time is Echtzeit in het Duits. Heeft al iemand de term Nutijd voorgesteld?
Je vindt het hoofdstuik hier, om precies te zijn Kapitel 3.6
zaterdag 19 maart 2016
hogere prijzen, hogere kostprijzen
Nog even terug naar de Duitse cijfers (zie de blog van donderdag): uit de cijfers van het helder opgemaakte Situationsbericht blijkt ook dat niet alleen boeren profiteren van hoge prijzen. De kapitaalintensiteit van de landbouw is mede gestegen door alle investeringen. Zo leidden de hoge prijzen in 2007 en daarna tot een boom voor tractorfabrikanten. In 2005 werden er in Duitsland ruim 23.000 tractoren nieuw verkocht. In 2012 en 2013 lag de voorlopige top op ruim 36.000 waarna zich weer een daling inzette (naar 31.500 in 2015).
In geld zag de Landtechniek zijn omzet stijgen van 2,9 miljard euro naar 5,56 mld euro in het topjaar. Ook verpachters profiteren: 60% van de grond in Duitsland wordt gepacht en sinds 2007 is de pacht met ongeveer een derde gestegen. Ook grondprijzen stegen fors. Opvallend is dat in het Westen van Duitsland de pacht een wat hoger percentage van de grondprijs is geworden (dus sneller steeg) en nu rond de 1.8% ligt. In het Oosten was er de omgekeerde beweging en steeg de grondprijs sneller dan de pachtprijs: het percentage daalde van ruim boven de 3 naar net onder de 2% in 2013.
In geld zag de Landtechniek zijn omzet stijgen van 2,9 miljard euro naar 5,56 mld euro in het topjaar. Ook verpachters profiteren: 60% van de grond in Duitsland wordt gepacht en sinds 2007 is de pacht met ongeveer een derde gestegen. Ook grondprijzen stegen fors. Opvallend is dat in het Westen van Duitsland de pacht een wat hoger percentage van de grondprijs is geworden (dus sneller steeg) en nu rond de 1.8% ligt. In het Oosten was er de omgekeerde beweging en steeg de grondprijs sneller dan de pachtprijs: het percentage daalde van ruim boven de 3 naar net onder de 2% in 2013.
Abonneren op:
Posts (Atom)