capitulatie

we waren gisteren op excursie in Rijsoord (gemeente Ridderkerk, IJsselmonde). Naar een particulier museum over de capitulatie. Dit keer niet die van 1945 in Wageningen maar de overgave door Generaal Winkelman op 15 mei 1940. Het 18e Duitse leger had daar aan de Rijksstraatweg op weg naar Rotterdam zijn hoofdkwartier en gebruikte de lokale christelijke lagere school. Daar werd na het bombardement op Rotterdam onder dreiging van een herhaling op Utrecht gecapituleerd, om precies te zijn voor 10 provincies. De marine op zee (onbereikbaar), de overzeese gebiedsdelen en de provincie Zeeland (waar een Franse legereenheid te hulp was geschoten) bleven er buiten. 

Het museum is een privaat initiatief van een overbuurman die de school zag verloederen en hem heeft gekocht en heringericht. Er is ook een leuke oude schoolklas en een aantal activiteiten rond een planetarium, een ominversum-achtig filmtheatertje en ruimtevaart die wat meer met de interesses van de eigenaar (oud-verkeersvlieger) dan met de overgave te maken lijken te hebben. Wel leuk voor schoolklassen.

rouwcurve

 Onlangs leerde ik uit een presentatie over landschap dat er zo iets bestaat als de rouwcurve van Kubler-Ross. Zou niet alleen handig zijn bij overlijden, scheidingen of ernstige ziekte maar ook bij het verwerken van het idee dat het gebied op de schop moet en er veel gaat veranderen. Of bij bedrijfsregorganisaties. Of bij een verkiezingsuitslag waarmee je het de verkeerde kant op ziet gaan.

Op internet blijken er tal van plaatjes te circuleren, meer of minder geïllustreerd. Hier is er 1.

In Friesland

 

Vrijdag sprak ik in Friesland voor het Werkverband van de Fryske Academie over de economische ontwikkelingen in de landbouw, in het bijzonder de plantaardige sectoren. Op verzoek staan de sheets online,  Wie al mijn eerdere presentaties zag, ziet vooral een compilatie.

De foto maakte ik in Leeuwarden. Bolle is Fries voor stier, zie hier weer eens de verwantschap met het Engels (bull). 

column over de natte herfst

 

De vele regen van afgelopen weken en de aardappelen die hier en daar nog op het veld staan, inspireerden me tot de column van deze maand op BoerEnBusiness. Zie alhier.

de bizon en de stoommachine

Er is een nieuwe documentaire film (althans in de VS) over de bizon, zo rapporteert The Economist van deze week. Van de gevierde documentairemaker Ken Burns. Wat ik niet wist is dat de jacht op de bizon vooral ingegeven was door de waarde van de huid die het leer leverde voor de aandrijfriemen in stoommachines, die de 19e eeuw domineerden. "Buffaloes were like walking gold pieces" zou een jager hebben gezegd. Dit naast het feit dat de Amerikanen het best vonden dat dit de indianen in de reservaten deed belanden. 

The Economist:  (Back)home on the range, 28.10.2023

Economendag

 Gisteren was de Economendag 2023. Bij de Haagse vestiging van Leiden University, slim met het oog op de interactie met beleid. Er was een sessie over stikstof en ik was gevraagd ons paper van een paar jaar geleden uit ESB over emissierechten te presenteren. Daarna kwam een presentatie uit het rapport Normeren en beprijzen van ABD Topconsult waarin twee varianten staan die meer aansluiten bij de de huidige juridische KDW werkelijkeid. Het werd een geanimeerde discussie. Hier zijn mijn slides.

kalenderlandbouw

Mijn column voor Food & Agribusiness was aanleiding voor wat bespiegelingen over kalenderlandbouw. Vandaag verschenen. De redactie was er blijkbaar van gecharmeerd want zette het ook voor de Boerderij online. Zie hier.

rechtstelsels vergeleken

 Er zijn in de wereld twee rechtssystemen: de aanpak van het Burgerlijk Wetboek / Code Civil zoals wij die sinds Napoleon kennen (en met ons nog vele landen die beïnvloed zijn door het Europese continent) en het Engelse common law systeem. Er woedt al enkele decennia een discussie onder economen welke eigenlijk voor de economie het beste is. Hayek startte dat ooit op, hij was gecharmeerd van het Engelse systeem omdat het de burger veel vrijheid maakt contractuele afspraken te maken, en de rechter om case-by-case uitspraken te doen zodat meer rekening kan worden gehouden met de specifieke omstandigheden en de regels makkelijk evolueren. Het Franse systeem is bureaucratischer, meer van bovenaf en vooraf, en wat statischer, maar je weet ook waar je aan toe bent. 

De empirie zou moeten aangeven wat het best is: waar is het het makkelijkst zaken doen, waar groeit de economie het hardst. De eerste papers gaven Hayek gelijk, maar recente papers laten weer meer twijfel of zelfs andere resultaten zien. Mogelijk zijn er ook veel achterliggende factoren (bv. in de koloniale erfenis of culturele factoren) die het verschil maken en niet evenwichtig over beide groepen landen zijn verdeeld. En het is ook niet zo zwart-wit: een burgerlijk wetboek kan ook veel regels bevatten voor het geval contractpartijen zelf geen andere afspraken maken. 

The Economist: Not so civil anymore, 21.10.2023

Groeten uit Hardenberg

 

Tijd voor uitjes. Onlangs bezochten we Hardenberg. Langs de Vecht kun je er leuk wandelen. Het oude stadje heeft echter weinig met cultureel erfgoed, we hebben weinig ouds kunnen ontdekken. Blijkbaar was het allemaal zo bouwvallig dat de voorkeur uitging naar een centrum dat in een Vinexlocatie niet zou misstaan. Wel een heel fraai stadhuis, zie de foto. Toch nog een omweg waard dus. 

Pacton

 Wie wel eens langs de weg zit en in de file op de vrachtwagen voor hem let, is misschien de naam Pacton opgevallen. Een vrij bekende merknaam van de gelijknamige fabrikant in Ommen van opleggers (trailers). Wat ik niet wist, maar door een artikeltje over oud-Zuidplas in ons dorpsblad Hart van Holland leerde, is dat het een afkorting is en dat het bedrijf in de tweede wereldoorlog is verplaatst van Rotterdam naar Kortenoord. Dat is een buurtschap bij Nieuwerkerk aan den IJssel, daar waar de Kralingseweg langs de dijk van de IJssel gaat.  Later vertrok de familie Van der Ploeg met het bedrijf naar Ommen. Pacton staat dan ook voor Ploeg's Aanhangwagens, Chassis, Trechters, Opleggers Nieuwerkerk. 

walvis in de noordzee

Nog een aardig weetje in een ander verhaal in VORK, over het natuurbegrip. En het feit dat de natuur dynamisch is, wat we zien en willen bewaren is een standstill. in haar artikel Hoezo Heilige Natuur haalt Janneke Donkerlo het boek Natuuramnesie van Marc Argeloo aan die op basis van het "Visboeck" van Adriaen Coenen uit 1577-1581 reconstrueert dat er toen potvissen, grijze walvissen en noordkapers in de Noordzee zwommen. Niet als verdwaalde exemplaren maar ze waren er van nature. Pas toen die uitgeroeid waren, moest Willem Barentz blijkbaar naar het noorden.

En het laatste oerbos was het Beekbergerwoud dat in 1871 is gekapt. 

zie: VORK september 2023

tomatenboek

De nieuwste VORK is weer in huis. Een aardige boekrecensie van het boek Ten tomatoes that changed the world, geschreven door ene William Alexander. Die 10 in de titel zijn overigens de hoofdstukken, niet bepaalde tomaten.  Mooi verhaal dat de populariteit van de tomaat in de VS uit het begin van de 19e eeuw dateert, als veronderstelde remedie tegen cholera. 

column over public choice

Prinsjesdag, debat over de miljoenennota. De verkiezingscampagnes zijn duidelijk begonnen. Goede aanaleiding voor een column over public choice theory op BoerEnBusines.

Leiderschapslessen

 Deze zomer kreeg ik het boekje Van A naar B - lessen in leiderschap vcadeau. Auteur is Joeren van der Veer, de voormalige CEO van Shell. Korte zinnen. leest makkelijk weg. Bevat wat tips voor de zakelijke wereldreiziger, wat  aardige woorden over PAs en chauffeurs, anekdotes en wwn inkijkje in hoe ze bij Shell managen. De groene kant wordt ook uitdrukkelijk genoemd, en voor die periode is dat vermoedelijk ook wel terecht. Geen verplichte stof voor een MBA opleiding, maar best een aardige pocket.

Akoestisch boeren

Schreef ik onlangs een column over pratende bomen (zie hieronder), valt nu mijn oog op een artikel in The Economist van dit weekend over luisterende en mogelijk ook pratende planten. Tot nu toe dacht ik dat praten tegen planten vooral goed was voor de mens die praat, maar er blijken tal van experimenten te zijn waaruit blijkt dat planten beter groeien bij bepaalde geluiden. Een Aziatisch plantje dat bekend staat als de Telegraafplant groeit beter met Boedistische liederen dan met stilte of westerse popmuziek, aldus een Chinees onderzoek. Goudsbloemen kunnen slecht tegen snelweggeluid. 

Wat logischer lijkt me het onderzoek waarin trillingen en geluid van vraatzuchtige insecten werd afgespeeld op planten, die daarop inderdaad hun chemische verdedigingsacties in werking stelden, en wanneer daarna de echte insecten er op los gelaten werden, minder schade hadden. The Economist speculeert over gewasbescherming door drones met luidsprekers. 

Planten zouden in droge grond ook water kunnen horen stromen en soms wellicht zelf geluidstrillingen veroorzaken. Met name bij gestresste planten worden geluiden waargenomen (op frequenties buiten die van het menselijk oor). Zelfs in rumoerige kassen. Je zou dus microfoons kunnen installeren.

Akoestisch boeren lijkt me toekomst te hebben als vorm van precisie landbouw. 

The Economist: the ears of corn, 9.9.2023