Gelukkig Nieuwjaar

courtesy and copyright

GELUKKIG NIEUWJAAR

HAPPY NEW YEAR

Het jaar van de Plofkip

Laatste blogpost van het jaar: de lezers en de vakjury van Onze Taal hebben besloten dat "plofkip" het woord van 2012 is. Betekenis: de kip die in korte tijd zodanig wordt vetgemest dat hij nauwelijks nog op zijn poten kan staan. Waarmee appen en pandapunt als ook facebookfeestje en bangalijst zijn verslagen. Ben benieuwd of de duurzaamheid er mee gediend is. Goede jaarwisseling.

Duurzame dierhouderij

Mooi aansluitend op de twee voorgaande blogs: de inaugurele rede "Innovation born of integration" die prof. Imke. de Boer op 11 oktober in Wageningen uitsprak.
Ze begint en eindigt haar rede met een verwijzing naar -het ook in haar ogen nostalgische- Het Dorp van Wim Sonneveld - en wijst er op dat alleen al gezien de dierziektes in die tijd, het niet per definitie duurzamer was.
Verder wijst ze op onderzoek van mijn LEI collega Mark Dolman waaruit blijkt dat grotere vleesvarkensbedrijven duurzamer zijn dan kleine. En dat het interessant zou zijn, net als in het proefschrift Mind and Soil in de blog van vanochtend, om ook de mind maps van boeren proberen vast te leggen. Of dat helemaal de kip-ei kwestie oplost of boeren die gecompliceerde problemen aankunnen, ook grotere bedrijven opbouwen, of dat het hebben van een groter bedrijf an sich dwingt tot het aankunnen van complexere vragen, weet ik niet. Maar belangrijk is het wel. In het eerste geval moet je vooral op opleiding (en selectie) van ondernemers inzetten, in het tweede helpt ook een snelle schaalvergroting door de markt (selectie) of door overheids(milieu)eisen.

mind and soil

Dezer dagen lezen we wat rapporten en boeken weg die waren blijven liggen. Zoals het proefschrift dat Jesus Rosales Carreon me in de vakantietijd toestuurde. Deze Mexicaan promoveerde in juni in Groningen op het proefschrift "Mind and soil'. Hij stuurde het me toe omdat hij blijkbaar iets had gehad aan een winterschool die ik in 2010 een middag toesprak.
Mind and soil gaat over kennisaspecten van duurzame landbouw, in het bijzonder bij akkerbouwers die met een systeem van BLGG werken. Ik weet niet of dat een kleine bias richting bodem geeft, maar in ieder geval vinden deze boeren bodem erg belangrijk in het concept duurzaamheid.
Het proefschrift bevat een aantal handige hoofdstukken over landbouw, duurzaamheid en kennisverwerking (back to Herbert Simon en anderen) en leidt daaruit toetsbare hypotheses af. Zo blijken meer gediversificeerde bedrijven boeren te hebben met meer complexe 'cognitiekaarten'  (maps) over wat duurzaamheid is. Oudere boeren kijken meer naar de profit-kant en hoger opgeleide boeren refereren ook meer aan profit en aan de lange termijn.
Wat ons terugbrengt bij de theorie: zijn de concepten People Profit en Planet van Elkington (1994) wel nevengeschikt, of is er meer te zeggen voor Lowe's (2005) View from Space perspectief waarin economy een subsysteem van society (people) is, dat is ingebed in de environment (Planet)? Met verwijzing naar Williamson neig ik naar het laatste.

De nostalgie index

Einde van het jaar, het is weer tijd voor de traditie van de Top-2000. Dus ook weer tijd voor onze jaarlijkse nostalgie-index.
Deze blog heeft als missie om te laten zien dat de landbouw en ons voedselsysteem onder economische omstandigheden veranderen, en dat nostalgie leuk maar gevaarlijk voor de besluitvorming is. En dus kijken we jaarlijks hoe het staat met de nostalgie-behoefte. Door de notering van het uiterst nostalgische "Het Dorp" van Wim Sonneveld in de Radio2 Top2000 als proxy te nemen.
Welnu, het gaat goed want de behoefte aan nostalgie lijkt af te nemen. Het Dorp daalde naar plaats 69. Ondanks de intensiveringsdiscussie in 2012. Ook de succesvolle TV-serie Moeder, ik wil bij de revue, gemaakt rond Sonneveld nummers met in de slotaflevering een sentimentele scene met het lied van Friso Wiegersma, was bij mij aanleiding voor de hypothese dat Het Dorp dit jaar een comeback zou maken - maar het oude Deurne lijkt langzaam uit het zicht te verdwijnen.

Duurzaam en solidair

1 persoonsverpakkingen in een UK supermarkt

John Huige en Lou Keune publiceerden vorig jaar "Plan voor een duurzame en solidaire economie". Ik kreeg het onlangs van de eerste auteur. Zoals de kaft met een poster van het oude SDAP-NVV Plan van de arbeid al aangeeft, staat het boekje in een traditie.
Ook gekoppeld aan eerdere oproepen tot een Fair & Green Deal door het Platform voor een duurzame en solidaire economie.
Anti-neo liberaal dus (wie niet dezer dagen, dat de mensheid daar in elke booming economy toch weer intrapt...).
Als het boekje een beleidsadvies is, is er opvallend veel gebruikt gemaakt van recente wetenschapsinzichten en literatuur. De resilience-school, transitiedenken, de verbreding van het BNP-kengetal, de Tobin-tax, dit en nog veel meer passeert allemaal de revue. Daarmee is het een mooi pleidooi geworden voor een andere economische orde. Hoe die er dan precies uit ziet en wat je nu zou moeten en kunnen doen vraagt nog wel om verdere discussie. Maar daar roepen de auteurs ook toe op.

Going Dutch

De naamgeving van Nederland is voor buitenlanders niet te begrijpen, en ook weinig Nederlanders weten dat Nederland, ondanks Belgie, een gemeenschappelijke grens heeft met Frankrijk. Hier is een geweldig YouTube Videootje dat het allemaal even uitlegt.. Met dank aan Quora.

Prettige Kerstdagen

Gaudi's Heilige Familie Kathedraal in Barcelona

Prettige
Kerstdagen

Lijstje: kerstliederen

Geheel buiten de orde van deze blog: kerstliederen (hoewel sommigen over dennenbomen gaan - het gaat goed met de Deense kerstboomsector, zo las ik). Sky Radio publiceert een Top-50 met de klassiekers.
Op deze lijst ontbreekt de beroemde kerst LP van Phil Spector, afgezien van het nummer van de Ronettes. Mijn favoriete kerstsong allertijden is Silent Night (Stille Nacht) in de uitvoering van Simon & Garfunkel, de laatste track van de LP Parsley, Sage, Rosemary & Thyme. Waarin hun mierzoete vertolking gemengd is met het radionieuws van (3 augustus) 1966 - dat steeds sterker door de song heen komt (ingefade wordt zoals dat heette). De tegenstelling maakt het ook een van de betere protestsongs, die toen in de mode waren. Bijgaande YouTube video is een mooie Hongaarse collage met journaalbeelden - en goed voor je Hongaars gezien de ondertiteling. Good Night.

Onwaarschijnlijke substitutie?

Onlangs fotografeerde ik dit in een supermarkt in Wales. De overheid aldaar is bang dat er substitutie optreedt tussen whiskey, wijn, bier of amaretto en bonbons met alcoholische vulling. En dus zijn deze bonbons alleen te koop voor mensen boven de 16. Het gaat goed met de nanny-state.

obese

The Economist had 15 december een mooi Special Report over obesitas. In de winkel is het blad niet meer verkrijgbaar maar voor de liefhebbers is er wellicht de website (je kunt nabestellen) of de biblioteek.

onderhoud

De eindejaars updates hebben geleid tot een sterkere integratie van deze blog met Google+ en daarmee een nieuw fotootje van de auteur. Omdat de oude verouderd was en ik op deze ouder ben.

gender economics

Sommige (vrouwelijke) economen pleiten voor specifieke aandacht voor de vrouw in de economie. Twee gender-specifieke analyses kwamen me deze week ter ore.
Op een seminar in Wageningen vertelde iemand over onderzoek in Afrika (Ethiopie als ik me niet vergis) waar bekeken wordt of de koffieproductie niet omhoog kan, nu steeds meer mensen koffie willen drinken. Bleek lastig vanwege de man-vrouw verhouding waartussen zich een agency probleem voordoet: man doet de cash crop koffie, dat wil zeggen de verkoop en de inkoop van kunstmest. Vrouw doet het werk en alloceert een belangrijk deel van de kunstmest aan de aan haar toevertrouwde voedingsgewassen voor eigen gezin. Kortom, bestudeer als econoom ook de verhoudingen binnen de gezinshuishouding.
Ander mooi voorbeeld van typisch vrouwelijk gedrag las ik deze week in de NRC, waarin onderzoek werd gerapporteerd naar de obesitas problematiek bij afro-amerikaanse vrouwen. Die sporten te weinig en minder dan hun blanke / latino collega's. Als verklaring werd aangedragen dat er een forse voorkeur in de groep is voor stijl haar in plaats van het natuurlijke kroeshaar. Daar wordt veel tijd en middeltjes aan besteed. Douchen c.q. m.n. haar wassen wordt vermeden tot 1 keer in de week of minder, omdat dit de ontkroezingsmiddelen tegenwerkt. Bezweet sporten past daar niet bij.  Kunnen de jonge Jackson-5 met hun afrokapsel weer rolmodel worden?

boekenlijstje

Handgebakken chips in de UK:
voor wie waarde wil toevoegen

Ik leg even 3 boektitels vast die ik zou moeten lezen, ware het niet dat er al een hele stapel ligt voor de kerstvakantie:

• Megachange: the world in 2050 ed. by Daniel Franklin en  John Andrews, Economist Books / Wiley
• Need, speed and greed: how the new rules of innovation can transfrom businesses, proel nations to greatness and tame the world's most wicked problems. Vijay Vaitheeswaran. Harper Business
• Anne Applebaum: Iron Curtain - the crushing of Eastern Europe 1944 -56 Allen Lane (608 pagina's!)

Go North, young man

Een van de problemen om tot handelen te komen in het klimaatprobleem is het feit dat de kosten en baten uiteenlopen. Veel landen horen bij de verliezers, maar sommige landen gaan profiteren van de opwarming. Klaus Desmet van de Carlos III Universiteit in Madrid en Esteban Rossi-Hansberg van Princeton hebben een model gemaakt en een NBER paper geschreven zo lees ik in The Economist.
Ze wijzen er op dat 90% van de voedselproductie van 10% van het areaal komt, dus je kunt een beetje schuiven. In extreme scenario's helpt dat niet, dan zou de agrarische productiviteit nul worden (dat lijkt me wel heel erg laag, en de productiviteitsontwikkeling van nul in plaats van 1 a 2% is ook niet best, maar dat overleeft de mensheid).
Interessant is dat als je mensen vrij over de wereld laat verhuizen, de welvaartseffecten van de meest voor de hand liggende klimaatscenario's erg meevallen. De mensen verhuizen naar het Noorden. Bij een stijging van 2 graden aan de evenaar en 6 aan de Noordpool verschuift het zwaartepunt van veel productie (ook in de industrie) van Frankfurt naar Oslo, van Dallas naar Chicago.
De ellende ontstaat als mensen niet mogen verhuizen. Welvaartsverliezen nemen dan dramatisch toe. De auteurs deden een modelrun met een verhuisverbod rond de 45e breedtegraad, dat is door het noorden van de VS en door Zuid Europa. 1 miljard mensen woont nu ten noorden van die lijn, 6 miljard er onder. In dat geval heeft het Noorden een welvaartswinst, het zuiden een enorm verlies.
Overigens haalt The Economist een andere studie aan die suggereert dat het geografisch aspect wellicht wordt overschat: de productiviteit in sommige grote steden in het Noorden zijn niet een gevolg van de ligging, maar van netwerk-effecten. Die bestaan ook in warme plekken.
Klimaatsverandering roept dus op tot volksverhuizing: jongelui die veehouder willen blijven moeten misschien Noors leren en verhuizen. Het alternatief is hier blijven en Spaans en wijnbouw leren.

The Economist 8.12.2012: Heated debate