ICT voor boeren en cooperaties

Gisteren was ik te gast bij CopaCogeca in Brussel met een keynote over ICT en Big Data. En mocht de sessie die ik had helpen bedenken, ook modereren. De presentatie staat online.

Expo revisited

naat het Holland paviljoen is
er ook het New Holland paviljoen

Vrijdag was ik weer op de Expo, nu op uitnodiging van DG Agri met een presentatie in hun studiedag over de toekomst van het landbouw-economisch onderzoek. Mijn preseentatie staat op Slideshare.
De avonduren besteedde ik aan de Expo zelf. Mooie gebouwen, veel (soorten) eten. Holland doet het goed met de Street food-trucks met pannenkoeken, croquetten en een spiegelpaleis met info. Alleen de Kas leek me leger dan die in Amsterdam. De Heineken lounge op de containers was gezellig. België houdt het op de clichés van bier, frites en wafelen. China en Azerbeidzjan hadden leuke presentaties. En ik hoorde goede dingen over Japan. Doen we de volgende keer.

Insectloze Expo

In december zaten er mensen uit Rotterdam en Den Haag bij ons in de vergaderzaal, naarstig op zoek naar onderwerpen voor de Hollandse inzending op de Expo.  Eerder had Nederland zich niet zo enthousiast getoond: in tijden van bezuinigingen geld aan een paviljoen besteden, en dan ook nog een associatie met het niet zo populaire Europa. En het thema Food zou toch wel door het Italiaanse Slowfood worden gekaapt. Zo had ik al eens eerder begrepen. Enfin nu was er dan toch nog een initiatief van de havenstad met het bedrijfsleven. Of we wat thema's rond innovatie en food konden aanleveren.
En zo kwam het tot een spreadsheet met innovatieve projecten. Een ervan was natuurlijk Insecten als feed of food. Het paviljoen trekt inmiddels veel belangstelling, en de insecten vorige week ook. Maar niet zoals bedoeld. Ik citeer de Telegraaf van 12 juni:

De Nederlandse en Belgische paviljoens hebben voor consternatie gezorgd op de Expo in Milaan. De Italiaanse voedsel- en warenautoriteit ASL nam gisteren de hele voorraad meelwormen, sprinkhanen en andere insecten in beslag die daar werden gepresenteerd als ’voedsel van de toekomst’.

De experimentele Nederlandse chef-kok Jasper Udink ten Cate gaf een demonstratie hoe je van gebakken meelwormen en saus van algen een smakelijke hap kunt maken. De Italiaanse dierenartsen en ambtenaren van de ASL maakten hier snel een einde aan. Volgens hen waren de wormen en sprinkhanen illegaal het Expo-terrein op gebracht.

De beestjes vallen volgens de Italiaanse autoriteiten onder de Novel Foods regeling in de EU en moeten volgens die strikte regels ingevoerd worden, ook als het gaat om een ander Schengenland. Dat is niet gebeurd, schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera.

En zo stellen we onbedoeld dan toch weer maar eens wat innovatie-opgaven aan de orde. Die zijn vaak niet alleen technisch maar het gaat ook om aanpassing van wetgeving en andere aspecten van sociale innovatie. Ik vlieg vanavond naar Milaan, morgen geef ik in het EU paviljoen op de Expo een praatje over innovatie. Een mooier voorbeeld dan dit kan ik niet bedenken. 

I.M. Drs P

de veerpont in Ancona

Op de dag dat drs P in ollekebolleke metrum meldt dat hij niet meer in beeld is, lijkt het me gepast om een blog uit 2012 te recyclen. Waarin ik de betekenis van zijn dichtwerk voor ons voedsel beichtte. Zie alhier.

Disruptief in muziek

En nog een boek recensie, nu uit The Economist van 6 juni: Stephen Witt schreef "How music got free". Het is het verhaal hoe de bedrijfstak van de muziek voergoed veranderde: Karlheinz Brandenburg is een Duitse audio-ingenieur die het MP3 formaat bedacht om hifi-data zo efficient mogelijk op te slaan en dat bovendien gratis beschikbaar maakte voor thuisgebruik om CD's op computers op te slaan. Hij zou zeer rijk geworden zijn van het commerciele gebruik. Verder is er Dell Glover die ontdekt dat muziek die nog niet op CD beschikbaar is, wel uit de fabrieken wordt gesmokkeld waar de CDs worden geperst omdat sommige DJs ze eerder willen hebben. Hij besluit dat op grote schaal toe te passen met MP3. En vervolgens is het business model van de record-labels zo goed als dood. Einde van het album met zijn hoge marge. Welkom Spotify, waar sommigen we voor willen betalen (om geen reclame te krijgen) maar wat maar heel weinig geld oplevert voor de producenten van de muziek.
Tijd voor een luistertip. Vorige week overleed James Last. Een groter muzikaal genie dan de tegenstanders van muzak en James Overlast (Koot & Bie) vaak toegeven. Hier is zijn onvolprezen Op Klompen. 

Peers Inc.

De nieuwe economie is gebaseerd op mensen (de peers) die er voor kiezen een platform te gebruiken omdat een bedrijf (inc.) het proces om deel te nemen goedkoop en gemakkelijk heeft gemaakt. Die bedrijven maken daarbij gebruik van overcapaciteit die te gelde kan worden gemaakt (lege kamers in AirBNB, auto's in Uber).
Dat is het onderwerp van het boek Peers Inc.- how people and platforms are inventing the collaborative economy and reinventing capitalism. van Robin Chase. het boek werd donderdag lovend besproken in de Financial Times.

Mansholt revisited

Mooie avond gisteren in Delfgauw. Het toneelstuk Mansholt werd op de Bieslandhoeve gespeeld. Vanuit het LEI organiseerde we vooraf een discussie over het GLB-na-2020. Omdat we 75 jaar bestaan en in de historie zeer met Mansholt verbonden zijn.  Het LEI werd groot door het rekenen aan kostprijzen onder de Nederlandse minister van landbouw Mansholt. Maar ook voor Brussel is er veel gecijferd (en nog).
Ik leg dat nog wel eens uit (ook Brusselse collega's) aan de hand van de scene uit de biografie van Johan van Merrienboer waarin de eerste Europese Commissie van 9 leden onder leiding van Walter Hallstein voor het eerst bijeenkomt in het Luxemburgse hotel Brasseur (niet al te ver van het treinstation). Daar is een van de eerste dingen die de Commissie doet het aanschaffen van papier en potloden. Toen nog zonder ingewikkelde procurement-methodes van openbare aanbesteding: Sicco Mansholt roept de liftboy (die had je toen nog) en drukt hem 20 francs in de handen om het te regelen. Niet veel later zouden enkele van mijn voorgangers afreizen om het Europese boekhoudnet op te zetten. Nog immer zijn we zeer betrokken bij de ontwikkeling ervan. Deze week was ik in Ancona waar Alan Buckwell pleitte voor veel meer ecologische duurzaamheidsdata in de berekeningen - we werken eraan.
Enfin ik vertelde de Luxemburgse anekdote gisteravond in mijn openingswelkomstwoord. Tot mijn vreugde zit de scene ook in het toneelstuk, zij het dat daar zijn secretaresse de opdracht krijgt. Ook mooi: die oude radio-opnames met de Mededelingen voor Land-en Tuinbouw. En Grave-beneden de sluis. Plus 6
Goed toneelstuk, gegarandeerd mooie avond op locatie, gaat dat zien. Er zijn voor vanavond en morgen nog wat plaatsen, zo begreep ik.

De inhoud van de worst is veel mensen worst

Ik reisde vandaag uit Ancona via München naar huis, en dus las ik de Duitse kranten in het sorteercentrum dat München airport is. De FAZ had een mooi verhaal over de vleesloze frikadellen. Ook in de Frankfurter is het woord flexitarier (maximaal 2 dagen per week vlees) doorgedrongen. Daar zijn er in Duitsland 42 miljoen van, tegen nog geen 8 miljoen vegetariërs. Worstproducent Rúgenwalder Múhle uit Bad Zwischenahn (Neder Saksen) is sinds een aantal jaren marktleider. In 2014 staken ze een bedrag van minstens 10 miljoen (“een 2-cijferig miljoenen bedrag”) in reclame voor het vleesvrije vlees dat zoveel mogelijk smaakt en een bite heeft zoals vlees. Afgelopen boekjaar werd meer dan 12.000 ton Fleischersatzprodukte aan de man of vrouw gebracht, een groei van 30 procent en 50 arbeidsplaatsen. Rugenwalder belevert nu 80% van de Duitse supermarkten. Mooie illustratie van onze lezingen in Ancona over innovatieprocessen.

hands on

De foto van vandaag staat op Flickr - uit het Vleesdebat in de Aula van Wageningen UR. Met dank aan gespreksleider Dick Veerman (links)

het Vleesdebat

Gisteravond was Foodlog's Vleesdebat in Wageningen. En ook de avond ervoor discussieerden we al in besloten setting over een gerelateerd onderwerp tussen stad en platteland.

Dat verklaart de rust op de blog deze week. Voor het verslag van het Foodlog debat (en de foto van het groot niet te vermijden vleespanel, met mij op de rechterbuitenvleugel), zie alhier.

suikerbieten, gist en heroine.

Mijn aandacht valt de laatste tijd op synthetische biologie. Daarvan worden de voordelen aangeprezen. Een onvermoede is de decentralisatie van de heroïne-productie en daarmee verminderde maffia-activiteiten in de drugssmokkel.
Onderzoekers proberen al een tijdje het proces van de papaver (die dat als afweermechanisme doet) na te doen met enzymen en bacteriën die ze daartoe muteren in een specifieke gist. Alleen misten ze nog steeds een stukje van de puzzel (voor kenners: S-reticuline). En die is nu gevonden, In het genoom van suikerbieten nog wel. Als ze dat aan de gist weten te koppelen die ze al hebben, dan kunnen we uit suiker morfine gaan maken, en nog wat andere nuttige spullen waaronder papaverine. En wie weet, zo suggereert The Economist, komt dat gist gewoon voor de drugsfabricage in de eigen keuken beschikbaar. Blijft ongetwijfeld illegaal, maar controleer het maar eens.
Stout idee: oude varkensstallen en loodsen in Brabant hebben al een goede concurrentiepositie in de drugsmarkt, volgt in komende decennia het westen van de provincie? De opheffing van de suikerquota helpt in ieder geval aan grondstof.

The Economist: Synthetic Biology - Only Connect. 23.5.2015

cooperaties in Parijs

Weinig blogs deze week, ik was reizende. In Vlaanderen spraken we over verduurzaming - een mooie paneldiscussie waar ik als Hollander aan mee mocht doen. En in Parijs congresseerden we over coöperaties. Met een fraaie key note van prof. Mike Cook uit  Missouri. Hij stelde ons onderzoekers een lijstje vragen als toekomstige onderzoeksagenda. Zoals:

• waarom leven sommige coöperaties zo lang ?
• waarom zijn we zo kritisch op zeer succesvolle, grote coöperaties (als zouden ze teveel IOF zijn)
• wat weten we eigenlijk van de factoren die bijdragen aan succes van coops, zouden we niet veel meer van de leden van die coops moeten weten?
• waarom zijn er niet meer vrouwelijke bestuurders van coöperaties (in de westerse wereld) ?
• hoe belangrijk is het concept van de zingeving, de purpose van de cooperatie, die nog voorafgaat aan de missie en strategie
• hoe kun je als cooperatie vraag en aanbod bij elkaar houden, bij open lidmaatschap, Moet je dan rijk genoeg zijn om overcapaciteit te hebben?
• wanneer heeft een cooperatie eigenlijk economisch en sociaal zin? wanneer is een andere ondernemingsvorm superieur ?
• wat weten we eigenlijk over de oprichtingsfase van de cooperatie, vooral die kritische fase voorafgaand aan de notaris? Hoe krijg je mensen enthousiast?
• wat weten we van de voorkeuren van de boerenleden ?
• i.t.t. bij IOFs zouden bestuursleden bij coops sneller roteren, is dat wel zo handig ?

En verder riep prof. Cook op tot veel minder nadruk op oordelen over de juiste vorm van coopeaties, een oproep die op dit ICA congres niet misplaatst was, zo leek me. Altijd en overal coöperaties is geen oplossing voor deze wereld. Maar dat er meer aandacht voor kan zijn in situaties waar de markt niet werkt, is ook waar.  
 
 

Chinees landbouwbeleid

China is groot in bijna alles door zijn grootte, het mag dus niet verbazen dat China ook de grootste verstrekker van landbouwsubsidies is. 165 miljard dollar wordt er inmiddels aan gespendeerd, twee keer zoveel als 5 jaar geleden, en 5 keer zoveel als de VS, zo berekende de OECD en meldt the Economist (16.5.2015). Zelfvoorziening mag wat kosten, en voor veel gewassen als rijst en graan lukt dat aardig: consumptie en productie houden gelijke tred. Er zouden ook zeer forse graanvoorraden zijn die de prijzen stabiliseren, maar de omvang ervan is geheim. Alleen voor soja zie je dat de consumptie de productie inmiddels ver te boven gaat, tot vreugde van de leveranciers in Zuid-Amerika.
Toch valt het allemaal reuze mee als je het wat beter bekijkt: de subsidies (ik vraag me af of het geen PSE's zijn, dat is de mate van bescherming, geen cashflow) zijn 17% van het boereninkomen, dat is altijd nog minder dan in de OECD-landen zelf. Ofwel 2,3% van het GDP.
In dit stadium van de ontwikkeling lijkt me dat niet onlogisch, het is ook een manier van bijstand, er wordt geld overgeheveld van de rijke steden naar het armere platteland dat achterblijft in de ontwikkeling, en wat leidt tot trek van het land naar de stad.
Vanuit dat oogpunt is de Chinese staatsteun niet erg efficiënt, je zou directe inkomenstoeslagen moeten geven (liefst getest aan het inkomen).  Maar 70% van de Chinese steun is van de ergste soort: garantieprijzen die boven de marktprijs liggen bijvoorbeeld. Dat lokt overproductie uit (en grote voorraadvorming bij de overheid) uit.
Premature waarschuwing: pas op als de Chinezen in hun volgende groeifase over een jaar of 40 gaan liberaliseren.

Farmers Business Network

Interessant nieuws uit de VS: boeren zetten een software-netwerk op om data te benchmarken. En Google stopt er 15 mln dollar in. Zo melden de Amerikaanse social media deze week. Met het oog op ons werk in ICT en benchnarking in Europa leg ik maar even een paar zaken vast:
Wired framed het als een strijd van boeren tegen de multinationals. Enkele citaten: (FBN is)  a startup called Farmers Business Network, which aggregates data from farmers across the United States to help them learn from each other.

agri-data uit een etalage in Stockholm

 For $500 a year, farmers can submit their data, benchmark it against other farms nationwide, find the best seeds for their soil, and see a Consumer Reports-like review of hundreds of agricultural products, among other services, [..]  These tools have not only given him more confidence in his decision-making, but they’ve helped him cut through the often misleading claims of vendors.

De Silicon Valley blog Techcurnch meldt:  Google Ventures led the round, with help from past investors Kleiner Perkins Caufield & Byers and impact investment firm DBL. FBN has now raised nearly $28 million in venture funding, Since launching in November of last year, FBN has aggregated data from 7 million acres of farm land across 17 states, and they’re growing 30% month over month. The platform is currently able to assess the performance of 500 seeds and 16 different crops.

FBN aggregates and standardizes all of this data being collected from farms nationwide to create an analytics dashboard, which also integrates outside information like weather or regional soil conditions. By leveraging the results reported by all farms in the FBN network, farmers can make informed decisions about which agricultural products and practices will produce the highest output.

However surprising it may sound to any of us who are unfamiliar with the inner workings of a modern farm, farmers are suffering from a data overload.

Tot slot: hier de website van FBN, met een mooie video.

mijn data is jouw data - of niet

De Financial Times van gisteren had een special "the connected business". Met een artikel dat er steeds meer conflicten komen over de eigendom van data.
Het artikel meldt dat onder EU wetgeving degene die de data vastlegt in een database, de eigenaar is van die data. En dus niet degene waarover die data gaan. Dat moet eens even gecheckt want ik hoor ook dat de verschillen tussen landen groot zijn en dat er in Duitsland regelgeving zou zijn die de boer eigenaar maakt van zijn bedrijfsdata, waarbij een loonwerker die data van die boer had uit zijn werkzaamheden, deze dus beschikbaar moest maken.
De FT wijst op Ubiquitous  Commons, een concept dat in Italie is ontwikkeld (La Sapienza Un.) dat een laag software tussen de entry en de eigenlijke software (bv. Facebook) plaatst waarin de gebruiker de rechten van de ingegeven gegevens kan regelen: aan wie stel je het beschikbaar en voor wat mag het worden gebruikt ("voor wetenschap", "voor marketing" etc).
De makers melden dat een groep Italiaanse boeren onlangs enthousiast was over het concept want ze zijn "concerned that collection of crop data is being monopolised by large food groups such as Monsanto".