Robotic accounting in Sustainability

Hierbij een preview van ons nieuwste paper in Sustainability. We laten zien hoe administratieve lasten van boeren verminderd kunnen worden (en milieu kengetallen voor certificaten ook nog eens gratis bijgeleverd worden) door de introductie van robotic accounting. Dat werkt als de bedrijven die boeren facturen toesturen dat eindelijk niet alleen op papier of in pdf doen, maar in een fatsoenlijk digitaal leesbaar bestandje. Een techniek die al 20 jaar oud is. Het wordt tijd dat de overheid daar maar eens een verplichting van maakt. Doet ze tenslotte voor de facturen aan de overheid zelf ook. Hier is het paper. in early access en open access. 

Verdronken Zwarte Polder

In 1802 Verdronk de Zwarte Polder, de zeedijk van West-Zeeuws-Vlaanderen moest noodgedwongen naar binnen worden gelegd. Geen bijdrage aan de voedselvoorziening tijdens de oorlogen van Napoleon, maar wel mooie natuur als gevolg. Afgelopen week genoten wij er van. Komende weken dus foto's bij de blog uit het Zeeuwse. 

Zeeuwsvlaamse armoede

Nog een interessante aanvulling op de post van zondag. Relevant omdat we in enkele Haagse adviesraden kijken naar "Vergeten Nederland?". En in dat kader doemt ook altijd Zeeuws-Vlaanderen weer op. Dat doet het best goed als je kijkt naar de nabijheid van academische ziekenhuizen (althans als je de grens met het echte Vlaanderen wegdenkt) en in aantal Michelinsterren, maar er zijn ook indicatoren van brede welvaart waar het minder goed scoort. En in mijn ogen is het vooral een cultuur-aspect: verknipt tussen twee landen. 

Enfin, het boek De Geschiedenis van Zeeland deel IV meldt dat de armoede in Zeeland met name ook in Zeeuws-Vlaanderen niet gering was. Er waren veel pachtboerderijen met Belgische en Franse grondeigenaren die voor de hoogste pacht gingen en pachtboeren waren niet zo genegen landarbeiders ook een eigen stukje grond te verhuren. De lonen lagen er nog lager dan elders.

En er bestond tot in de late jaren 60 van de 20ste eeuw een gemeenteklassificatie op basis van het loonpeil in een gemeente. Daarmee werden dan weer uitkeringen e.d. gedifferentieerd. En dus zaten gemeentes aldaar in de laagste klasse, lager dan bv. Middelburg. Dat leidde tot veel geklaag omdat consumptiegoederen in Zeeuws-Vlaanderen door transport met de boot eerder duurder dan goedkoper zouden zijn. 

Momenteel zijn het de toltarieven die in de strijd worden gegooid en is het gras aan de overkant nog steeds groener. Sommige problemen hebben een lange historie. 

zuinig in zeeland

 De Unilever-claim dat Zeeuwen zuinig zijn kwam hier al vaker aan de orde. Misschien zit er wel een kern van waarheid in. Ik lees momenteel deel IV van De Geschiedenis van Zeeland, het standaardwerk waar ik al eerder over blogde. Daaruit leer ik (o.a. p. 131) dat de armoede in de 19e eeuw bedroevend was. In feite was er overbevolking op de eilanden, te weinig werk en tot de komst van de fiets (en de trein) bepaalde de verhouding tussen een beperkt aantal boeren per dorp en de landarbeiders de lage reele lonen. Vrouwen werkten voor een lager loon, stapten snel van de borstvoeding af en dat hielp ook al niet aan het verlagen van de gezinsgrootte. Terwijl de hygiëne en medische kennis wel wat toenam en de sterftecijfers terugliepen.

Het boek voert een enkele spreker uit het begin van de 20ste eeuw op die verhaalt over de armoede, nog sterker op de oude dag bij slechte armenzorg, en dat een prikkel noemde om elke cent opzij te leggen om op de oude dag waarin werken niet meer kon, toch nog enige reserve te hebben. Een reactie op de armoede zou dus ook zuinigheid in de volgende generatie zijn geweest. 

Later, toen de trein er was, trokken plattelandsmeisjes die als dienstbode in bv. Middelburg werkten, naar de randstad, daar lagen de lonen soms op het dubbele en waren ze welkom als harde werkers. Misschien heeft dat allemaal bijgedragen aan het imago. 

voorwaarden voor gezag

Goede blog van prof. Katrien Termeer: ze ziet 3 voorwaarden voor gezag van de overheid: autoriteit (verlies je als je adviezen terzijde schuift en steeds voor de rechter staat) vertrouwen (wantrouwen aan beide kanten breekt dit snel af in een vicieuze cirkel) en legitimiteit (krijg je vooral als de politieke toedeling van waarden rechtvaardig is). . 

draagbare tech

Al enkele jaren pleit ik voor een research-infrastructuur waarin mensen hun eet- en levenstijl/gezondheiddata kunnen beheren en met onderzoekers delen. The Economist bracht vorige week een technology special of wearble tech: the quantified self. Over hoe de Fitbit en Apple Watch en andere apps je gezondheid bewaken en soms ook eetsuggesties doen. Aanbevolen, en zorgen dat die onderzoeksinfrastuur er komt, zo zou ik zeggen. 

Rli en gemeenten

 Afgelopen week was ik blijkbaar druk met wat besloten bijeenkomsten, zoals een lezing van prof. Louise Vet bij de societeit en het brondiner van Vitens. En dus was het hier stil. Intussen bracht de Rli een samenvatting van adviezen uit met relevantie voor (nieuwe) gemeenteraadsleden. En anderen. Zie alhier

9 mei (dag van Europa)

 

Vrouwentongen

Het NRC Magazine van vandaag onthult waar de Belgische voorliefde voor de sanseveria vandaan komt. Ook wel bekend onder de naam Vrouwentongen (en in Engeland mother-in-law's-tongue zo meldt het stukje).. Vanwege de scherpe spitse bladeren. Zelfs wijventongen schijnt genoteerd te zijn als naam. Ooit was de koningin van de vensterbank het onderwerp voor een sketch van Koot & Bie.

Een makkelijke plant die niet veel water hoeft en op de vensterbank niet kapot te krijgen is. Maar nu de oorsprong van deze Belgische voorkeur: die is koloniaal, de moederplanten (twee scheuten) kwamen in 1900 mee uit Congo. Een voor de eigenaar van het land, Koning Leopold II, en een voor de plantentuin in Meise. Als dat maar geen Zwarte-Piet-discussie wordt. 

Wetterskip en Boeren met Toekomst.

 Vanochtend lichtte ik het Rli Advies Boeren met Toekomst toe bij het Wetterskip Fryslan. In een hybride bijeeenkomst, dus per video-vergadering vanuit huis. De slides heb ik online gezet

hoge prijzen: een column

 Mijn column met retro-recensie op BoerenBusiness heeft deze maand de lange termijn aanbodselasticiteit als onderwerp - zonder dat woord te noemen. Ik herlas Slicher van Bath. Zie alhier.

jagers, vissers en boeren

 Boeiend interview in de NRC afgelopen zaterdag met David Wengrow, medeauteur van Het begin van alles - een nieuwe geschiedenis van de mensheid. Waarin de stelling wordt verdedigd dat landbouw en jacht/visserij/voedsel-verzamelen eeuwen naast elkaar bestonden in dezelfde gemeenschap of gezinnen en dat boeren ook makkelijk terugschakelden zodat er helemaal niet zo'n logische opeenvolging van ontwikkelingsstadia is. En dat landbouw niet de veroorzaker was van bezit en sociale ongelijkheid, dat had je in die eerdere samenlevingen ook. Die worden te paradijslijk voorgesteld. 

Groeten uit Gent

Twee dagen was ik in Gent. Vrijdag was er het afscheid van prof. Ludwig Lauwers van het ILVO, wat werd opgeluisterd met een academische zitting met toespraken. Ik was gevraagd wat mee te geven aan de onderzoeksgroep die na dit vertrek verder gaat, en sprak dus over Van Boer tot Bord: onvoltooid werk. Iets minder focus graag op de voedselzekerheid effecten van minder chemie en meer aandacht voor de vraag hoe we het innovatieve karakter van de sector, dat zoveel goeds gedaan heeft voor voedselzekerheid en lagere voedselprijzen, nu richten op de nieuwe uitdagingen van biodiversiteit en klimaat. 

Enfin, mooie gelegenheid om veel Vlaamse collega's te ontmoeten, van een gezellig afzwaai-diner te genieten en de dag erna Gent te verkennen. Deze week kun je nog terecht op de 5-jaarlijkse Floralien Gent met veel bloemsierkunst, een wonderschoon boomkwekerijbos op de wielerpiste en veel azalea's, zoals bekend het (inmiddels officiële) streekproduct van het Gentse. Komende posts dus wat foto's. 

Zen en de kunst van het landschapsonderhoud

 Vrijdag was ik te gast bij Wageningen Environmental Research voor het afscheid van Wim de Haas. Ik mocht er iets vertellen over de jaren 80. Toen leerde ik hem kennen als medewerker van het CBS - hij was de man die het woord Meitelling verving door Landbouwtelling, zo begreep ik. We reisden samen enkele keren naar Brussel (en mogelijk Lusemburg) voor de Europese besprekingen rond de typologie van landbouwbedrijven. De Europese typologie die CBS en LEI ook invoerden ter vervanging van de VAT-typering: goed voor de harmonisatie en besparing van het uitdraaien van twee tabellensets. Daarna werkte hij op het LEI en daar waren we dus collega's. 

Als dank kreeg is zijn nieuwste boek: Het landschap verstaan. Nu verkrijgbaar in de boekhandel (het heeft een ISBN nummer). De Haas blijkt een Pirsig Pelgrim: hij legde dezelfde weg af als Robert Pirsig in zijn jaren zeventig klassieker Zen and the Art of Motorcycle Maintanance.

Een genoegen om te lezen, een reisverslag waarin ook het origineel soms aan de orde komt en waarin de auteur filosofeert over de betekenis van landschap. Landschap kun je lezen, het is een taal waarin meerdere stemmen doorklinken en spreekt ons aan. Het doel een appèl, een roep om eerbied: "je leeft in een landschap, gedraag je". 

Een aanrader voor wie een beetje filosofie niet schuwt en in landschap is geïnteresseerd. Ook handig als je met gebiedsgerichte plannen aan de gang wil. 

welvaartsgroei in de 19e eeuw

 

Eerder blogde ik hier over een boek uit 1921 (althans de herziene editie uit de jaren 60) van J.H. Clapham over de economische geschiedenis van Frankrijk en Duitsland (en het ultramoderne België met soms een opmerking over Nederland) tussen 1814 en 1914, de lange 19e eeuw. Er resteerde nog een een boeiend hoofdstuk over de financiële wereld (ineens zie je het karakter van de Duitse banken ontstaan, de reden dat het continent geen cheque-systeem ontwikkelde en de samenhang tussen de Duitse investeringsbanken en de kartels) en een epiloog.

In de epiloog vraagt de auteur zich af of in die 100 jaar de positie van de gewone man verbeterde. Dat was aan het begin van de periode een boer, en die ging er vrijwel zeker op vooruit: meer vrijheid, beter voedsel, betere kleding. Voor de ambachtsman is dat lastiger in te schatten: ten opzicht van 1814 misschien niet zoveel, maar ten opzichte van 1850, toen veel van het ambachtswerk vervallen was tot stuksproductie in een putting-out systeem (waarbij een centrale handelaar het werk verdeeld, inputs beschikbaar stelt en het resultaat weer ophaalt). Bovendien was de voorvader van de industriearbeider van 1914 een landarbeider of kleine boer die het in 1814 niet best had.

Toch kan Clapham het niet na laten John Stuart Mill uit 1847 (!!) te citeren: hitherto ït is questionable if all the mechanical inventions yet made have lightened the day's toll of any human being. They have enable a greater population to live the same life of drudgery and imprisonment". 

Enfin, het boek is een aanrader voor wie zich interesseert voor de economische ontwikkeling in de 19e eeuw. Misschien loop je er op een vrijmarkt tegenaan.