Leuke dingen voor de mensen

Hemelvaartsdag - de dag bij uitstek voor de stedeling om het buitenleven te ontdekken. De klassieke cabaretsketch daarover is van Paul van Vliet. Uit de tijd dat Wageningen nog een Landbouwhogeschool had die elke week een partij bladluizen verstuurde. Aan de vooravond van de boerderettes, kamperen bij de boer en de multifunctionele landbouw.
Geniet mee op de geweldige site http://www.cabaretten.nl/ en hier vind je de link naar de sketch - je lacht je toch te barste.

De route kwijt

Wij reden vanmiddag onze eigen Giro. De Giro di Flevo werd net als voorgaande jaren in Dronten gehouden: de J19nu puzzelrit. Eerder in het seizoen dan ooit, vorig jaar was het nog eind juni.
Misschien was het nog te koud, misschien werden we afgeleid door de bollenvelden maar in ieder geval was de klassering slechter dan ooit. Maar liefst tien fouten - (half kastlijntje) - slecht voor de 15e plaats. Volgend jaar later en beter graag.
Op de foto: Michieltje komt uit Vlissingen maar hield deed ook al zaken buiten eigen streek, zoals op Vlieland

De weg kwijt

Vooral mannen zijn gecharmeerd van hun TomTom - toys for the boys. Volgens onderzoekers zou het misschien logischer zijn dat vrouwen er voor in de rij staan want mannen wordt een beter geografisch orientatie vermogen toegeschreven.
Dat blijkt uit testen en zou een evolutionaire oorsprong hebben: mannen gingen op jacht en achtervolgende op onvoorspelbare routes wilde dieren - maar wilden na the kill natuurlijk wel via de kortste route naar huis. Mannen blijken zich vooral te orienteren via mentale kaarten van een gebied en hun positie daarop.
Vrouwen daarentegen verzamelden en legden op de heen en de terugweg dezelfde route af. Zij orienteren zich dan ook nog hedentendage vooral door het onthouden van routepunten ('landmarks'). Overigens zijn oorzaak en gevolg hier niet duidelijk: het kan best zo zijn dat het verschil door toeval genetisch is ontstaan en dat daardoor vrouwen verzamelen en mannen jagen.Maar ook lichaamsbouw zal wel met die taakverdeling te maken hebben gehad.
Enfin, een Mexicaanse onderzoeker heeft nu aangetoond dat er situaties zijn waarin vrouwen toch efficienter kunnen navigeren dan mannen. Hij liet twee seizoenen lang twee onderzoekers bij een Mexicaans dorp de mannen en vrouwen paddenstoelenverzamelaars volgen, met een GPS en een hartritme meter. Na analyse bleek dat de dames en heren verzamelaars evenveel paddestoelen verzamelden, maar dat de mannen er verder voor liepen, hogere heuvels beklommen en zo 70% meer energie verbruikten dan de vrouwen.
De vrouwen bleven dichter bij huis en waren dus een stuk efficienter. Het bleek dat de mannen voor de grotere groepen paddestoelen gingen, en de vrouwen stopten veel vaker voor kleinere hoeveelheden. Misschien omdat ze die beter wisten te vinden (wat dan wel weer klopt met het evolutieverhaal).
Wat we met deze resultaten moeten weet ik ook niet. De schrijver van het stuk in The Economist, waaraan ik bovenstaande ontleen, ziet er een argument in om zijn vrouw naar de supermarkt te sturen omdat hij nu weet waarom hij langer loopt te zoeken naar spullen.

The Economist: hunters and shoppers, 1.5.2010

advocaten logica

Logica uit de juridische wereld: Where you stand depends on where you sit.

Feministisch kapitalisme

Waarom is er nu juist in West-Europa een industriele samenleving ontstaan, al vanaf het jaar 1000 (!), en niet in andere regios die over veel meer grondstoffen beschikten?
Dat lag aan het opleidingsniveau van vrouwen, zo legt Jan Luiten van Zanden nog eens kort uit in het NWO blad Hypothese waarin Spinozaprijs winnaars van vroeger worden bevraagd over de besteding van hun prijs.
Dat opleidingsniveau van vrouwen is bepalend voor belangrijke beslissingen in het gezin, zoals onderwijs van kinderen. In West-Europa was het uithuwelijken op je 12e al vroeg uitgebannen, was het huwelijk gebaseerd op vrije partnerkeuze en hadden vrouwen tijd en ruimte zichzelf te ontwikkelen.
Vandaar het belang van gender in ontwikkelingseconomie, leid ik daaruit af.

J. Luiten van Zanden: The long road to the industrial revolution. En Vrouwen en de geboorte van het kapitalisme.

Vlaams Witboek

Vorig jaar maart heeft Vlaanderen een "Witboek Landbouwonderzoek" gepubliceerd. Het was me ontgaan, maar werd me gisteren in Brussel vriendelijk cadeau gedaan. Omdat we een Europese werkgroep van ambtenaren gestart zijn die agrarische kennis- en innovatiesystemen onder de loupe nemen.
De kortste samenvatting is die in een klavertje vier van even zovele lijstjes:

Focus van kennisproductie:

• genetica & biodiversiteit
• groei- en productiefactoren
• kwaliteit en rol van voeding
• ketenwerking
• multifunctionele landbouw

Daarbij zijn 3 innovatie-assen te onderscheiden:

• verdiepen (van bestaande competenties in een intensieve en efficiente landbouw)
• verbreden van het waardecreatiemodel van de landbouw
• verduurzamen van de productie

En 3 integratie-assen om de zaak wat bij elkaar te houden:

•  hoofd- en nevenstromen
• materiele en immateriele benefits
• stad-platteland

En tot slot ook drie elementen voor de wijze waarop de kennis geproduceerd moet worden:

• participatie
• anticipatie (foresight)
• meta-coordinatie

Voor wie zich met onderzoeksprogrammering bezig houdt: alsnog lezen dat witboek. Het is downloadbaar.
Vlaamse overheid: Witboek Landbouwonderzoek, maart 2009

DG Agri wil je mening

De Europese Commissie probeert een publieke discussie te voeren over de toekomst van het GLB. Dat is nog best lastig met zoveel talen en meningen, dus DG Agri heeft vier vragen geformuleerd. Alle antwoorden daarop worden openbaar gemaakt. Maar alleen in de oorspronkelijke taal, dus je kunt het best in het Engels schrijven en niet zoals anderen soms doen in het Nederlands of het Hongaars, zo lijkt me. Interactie in de discussie is daarmee ook onmogelijk, dus de term debat is wat overdreven. Maar je mening kun je dus ventileren - op zich een goede zaak. En wel hier.

Elite steden dankzij bescherming landbouwgrond

Bescherming van landbouwgrond in de ruimtelijke ordening leidt tot compacte steden. Dat was althans het geval in Portland, Oregon dat in 1973 Urban Growth Boundaries invoerde om landbouwgrond te beschermen.
Inmiddels zijn deze UGB populair om een andere reden: het heeft geleid tot een compacte stad, met veel openbaar vervoer en goede fietsmogelijkheden, zo rapporteerde The Economist. Dat in tegenstelling tot steden als L.A. en Phoenix.
Maar Portland en het vergelijkbare Boston en San Francisco zijn daarmee wel elite-steden geworden, aantrekkelijk voor jonge, blanke mensen, veelal alleenstaand, zonder kinderen. Gezinnen gaan liever naar de steden met suburbs om met de auto uit de voeten te kunnen.
Het lijkt Nederland wel...

The Economist: The new model - Portland and elite cities in The Economist 17.4.2010

Emerging Markets

Nooit geweten dat de term Emerging Markets door een Nederlander is geintroduceerd: Antoine van Agtmael. In 1981 al. Omdat termen als derde wereld en ontwikkelingslanden werden geassocieerd met "goedkoop speelgoed, rampzalige corruptie, soviet-stijl tractoren en overspoelde rijstvelden". Dat hielp niet in het verkopen van beleggingsproducten die in die landen investeerden. Vandaar dit laternatief. Overigens nog steeds zijn business.
Misschien moet je intussen die landen maar Emerged noemen, ze hebben nu ongeveer de helft van het mondiale GDP. Aan de andere kant: hun groei gaat nog steeds door.

The Economist 17.4.2010: Schumpeter / An emerging challenge.

Dag van de Arbeid: Das Kapital

1 mei: Dag van de Arbeid. Vieren we in Nederland niet, en de rest van de wereld heeft er dit jaar ook geen extra vrije dag aan. Normaal wel.
Het is wel reden om vandaag een nieuwe editie van Karl Marx' Het Kapitaal te publiceren.
Geen gemakkelijk leesbaar boek. De censuur van Tsaar had in 1870 geen bezwaar tegen een russische vertaling omdat de uiteenzettingen toch te moeilijk waren om voor iedereen toegankelijk te zijn, zo meldt de vertaler in zijn inleiding. Anderen dachten daar anders over: in de jaren 70 kreeg je het cadeau als je lid werd van de ECI boekenclub, zo las ik gisteren in de NRC. Mogelijk dat het zo ook bij mij op de boekenplank kwam.
Het was toen ook bon ton om te zeggen dat je het niet uitgelezen had omdat je je op p. 32 aan de lange voetnoten van meer dan een pagina ergerde. Waarop je dan je belezenheid toonde door van repliek te dienen dat die pas op pagina 1xx stond.
Hetgeen tot de onvermijdelijke quizvraag leidt: waar is de Dag van de Arbeid ontstaan?  Denk er even over na terwijl je naar de foto kijkt uit een plaatsje dat een tijd als Marxwalde door het leven ging. Het antwoord is de VS, waar 1 mei 1884 een staking uitbrak die zou leiden tot de achturige werkdag. Ook in de VS is dit echter geen erkende feestdag.

Samenleving3.0

Op LinkedIn loopt er een serieuse discussiegroep over Samenleving 3.0
Die verleidde me tot de volgende bijdrage:

Wat er in de ICT het minst belangrijk is, is de T van Technologie. Succesvolle toepassingen blijken gebaseerd te zijn op verbeteringen in informatievoorziening, o.a. door betere communicatie, zodat mensen betere beslissingen kunnen nemen.


De T heeft voornamelijk tot effect dat informatievoorziening sneller gaat, er meer data gehandeld kan worden en dat informatieoverdracht op grotere afstanden veel goedkoper is geworden. Dat laatste brengt ook het long-tail effect met zich mee. Heterogeniteit (toch al toenemend door de welvaart) kan daardoor beter bediend worden, gelijkgestemden op grotere afstand kunnen zich makkelijker organiseren en centrale autoriteit boekt daardoor aan belang in. Hetgeen tot een netwerk-maatschappij leidt.

Met twee zorgen: a] gevoelig voor hypes en issue-management waardoor de kwaliteit van besluitvorming afneemt. en b] meer political economy en inequity: sommigen hebben meer belang om zich te organiseren dan anderen zodat de groep die zich wel organiseert de besluitvorming domineren ten eigen gunste en niet-georganiseerden de dupe worden.

Zorgen die natuurlijk door degenen die baat hebben bij de conservering van het oude systeem (zoals de centrale autoriteiten) breed worden uitgemeten.

Deltavereniging i.o.

Het bezoek van de Majesteit en Markiezin van Veere aan Zeeland op deze verregende Koninginnedag lijkt me een prima aanleiding om een ieder die warme gevoelens koestert bij de enige echte Europese delta, te wijzen op een nieuw initiatief: De Deltavereniging i.o.

De Zuidwestelijke delta is het groenblauwe hart in een hoefijzer van steden (Brugge, Gent, Antwerpen, Brabantse steden, Drechtsteden, Rotterdam), dat komende jaren grote veranderingen ondergaat in kader van tal van ontwikkelingen, waaronder voorbereidingen op de klimaatverandering. De essentie en historie van de delta, die veelal schuil gaat achter de deltawerken, zou daarbij een belangrijke inspiratiebron kunnen zijn voor een succesvolle toekomstige ontwikkeling. Zodat het karakter van het gebied behouden blijft in de aanpassing aan de eisen van de tijd. En vinexisering met terechte lokale tegenstand voorkomen wordt.

Dat zou althans zo ongeveer mijn beeld zijn bij de missie van de Deltavereniging. Aan die missie wordt nog gewerkt. Wie zijn betrokkenheid bij de ZW Delta wil inzetten, en mee wil op zoek naar de essentie van de Delta, meldt zich aan bij de groep op LinkedIn.

Green growth in de praktijk.

Na de huidige midlife crisis van de 5e industriele (ICT) golf komt er ruimte voor groene groei. Green Growth zoals de OECD dat noemt. Waarin, zo is mijn taxatie, ICT gebruikt gaat worden om problemen met duurzaamheid op te lossen. Met nieuwe arrangementen en partners.
In onze bijeenkomst gisteren (zie ook de blog van gisteren) kwamen aan tafel een paar mooie voorbeelden naar boven van wat er al gaande is. Neem het duurzamere Ben&Jerry's ijs dat de Postcodeloterij aan winnende postcodegebieden aanbiedt. Is vooral een reclameactie, maar ook een marketing van duurzaamheid, met nieuwe spelers (Postcodeloterij in plaats van de overheid) en arrangementen. Iets dergelijks wordt nu ook voor bloemen opgezet. Een logistieke uitdaging van jewelste (je moet wat klaar hebben staan als de notaris trekt) die alleen met up to date ICT mogelijk is.
Chipcards worden ingezet om nieuwe generaties consumenten in de bloemenwinkels te krijgen in de hoop op herhalingsaankopen. Blijkbaar aantrekkelijk genoeg voor grotere innovatieve spelers, die dan toch ook het collectieve belang (waar dat nog georganiseerd is) weten mee te koppelen.
Resteert de vraag of we genoeg aandacht besteden aan het ontwikkelen en communiceren van dit soort innovatieve business modellen. Die zijn voor duurzaame ontwikkeling misschien wel net zo belangrijk als een minder verontreinigend bestrijdingsmiddel. In ieder geval moet er veel meer met ICT in de keten en richting klant worden gedaan, zo concludeerden we.

Op excursie in de paprika.

Vanmiddag vergaderden we in Harmelen, op locatie bij een mooi paprika-bedrijf. Interessant om weer eens even in zo'n bedrijf rond te lopen. Een innovatieve business die er heel anders uit zien dan bij de start net na de Tweede Wereldoorlog. De huidige eigenaar vertelde dat zijn vader toen nog moeite had de komkommers af te zetten: hij teelde net als in zijn geboortedorp Loosduinen groene komkommers - een product voor de Engelse markt. Amsterdam en Utrecht wilden daar niet aan, die werden als onrijp gezien, vergeleken met de toen nog populaire gele komkommer. Blijkbaar hadden we toen nog volop regionaal koopgedrag.
Ik begreep ook dat er specialisatie is tussen paprika's op de grootste bedrijven en dat komkommers wat meer op kleinere bedrijven met meer gezinsarbeid worden geteeld omdat de teelt daarvan minder planbaar is, en die wel eens ineens in het weekend geplukt moeten worden.
Om in Harmelen te komen moet je door Vleuten of langs de Leidsche Rijn. Leek me wat lastig bereikbaar maar goed water en vakantiekrachten uit de Vinexwijk maken weer wat goed. Verder werd me duidelijk dat je dit soort bedrijven eigenlijk niet meer op dezelfde plek kunt vernieuwen: dan mis je snel een half jaar of een jaar omzet, je kunt beter verkopen aan bv. een bloementeler en nieuw bouwen.
Tuinbouw is ook projectontwikkeling geworden en in het kader van belangenbehartiging en institutionele innovatie filosofeerden we verder waarom dat ook niet met projectontwikkelaars op oude haventerreinen zou kunnen. Een boeiende middag die met een gezellig diner werd besloten.

competing gesprek

't Geprek van vandaag vond plaats in het gelijknamige restaurant in Wageningen (dat bij mijn weten geen relaties heeft met de gelijknamige TV zender) en ging over competing claims. Niet die tussen eten, praten en Deplhi-formulieren, maar over de competing claims in de echte wereld.
Voor economen altijd een lastig onderwerp want die weten al heel lang dat je je geld maar 1 keer kunt uitgeven (op de amerikaanse huizenbezitters en de Grieken na, maar op de lange termijn moet het toch geen twee keer zijn). Dus wat maakt het feit dat je grond voor food, feed, flowers, fuel en nog wat F's kunt gebruiken nu zo bijzonder? Het gaat vanzelf naar de meest biedende. Dat die biedprijs bepaald wordt door een schaarste op een hoger niveau / elders in de wereld is ook niet bijzonder.
Ik denk dat het bijzondere meestal zit in political economy waarbij de ene partij beter in de onderhandelingen is vertegenwoordigd dan de ander, macht (en kennis is ook macht) een grote rol speelt en er equity problemen ontstaan: voor sommige partijen is de uitkomst onevenredig unfair (wat ook geen erg economisch begrip is, zo realiseer ik me). Enfin, dat moet maar verder worden geproblematiseerd.
Ik leerde dat het begrip in Wageningen gespreksonderwerp is geworden vanuit de multifunctionele landbouw waarin functies worden gecombineerd als oplossing omdat ze in feite sterk concurreren (competing).