KING

Op deze mooie zondag ook nog even aandacht voor KING pepermunt. Een klassieker, waarvan ik nooit heb geweten dat KING een afkorting is die prima in het lijstje van DE SPAR, BRINTA en anderen past. KING staat voor Kwaliteit In Niets Geevenaard en werd in 1922 bij Tonnema in Sneek bedacht om alle merken, merkjes en private labels te vervangen.

broodje zweeds

Na de bevrijding dropten de geallieerden Zweeds meel aan parachutes boven west Nederland waarmee de bakkers het bekende Zweedse wittebrood voor de hongerende bevolking bakten.
In vele opzichten een broodje aap. Er werd brood gedropt, geen meel (want bakkers hadden al lang geen brandstof meer), de droppings begonnen al eind april en waren kort na de bevrijding (op 8 mei al) weer afgelopen (de wegen waren open) en parachutes zijn er niet bij gebruikt. Dat blijkt uit een leuk boekje van Nico Scheepmaker: Het Zweedse Wittebrood dat ik dit weekend in handen kreeg. En op verzoek geef ik het maar even door. Als illustratie dat het geheugen ons vaak in de steek laat en er allerlei vertekeningen optreden die tot hardnekkige stereotypen leiden.

Ter illustratie een foto van een natuurgebied (Marquenterre) met vogelobservatiepunt waar je ook geen parachutes uit de lucht ziet vallen, maar wel de nodige reigers kunt zien

complex en erger

In een artikel van mijn Wageningse collega Jim Woodhill in The Broker, een blad van het ministerie van buitenlandse zaken over het omstreden onderwerp ontwikkelingssamenwerking, kwam ik een interessante figuur tegen over hoe je problemen kunt indelen. De versimpelde figuur hiernaast komt uit de Wiki en gaat terug op oa. de Harvard Business Review van een jaar geleden, zo begrijp ik.

De indeling is een kwadrant van simpel versus ingewikkeld en een overzichtelijke resp. wanorderlijke context. In het geval van simpel is er een duidelijke oorzaak gevolg relatie en moet je de feiten vooral op een rijtje zetten (categorize). Wordt het gecompliseerd dan is de oorzaak gevolg relatie niet zo simpel en vaak zijn er tijdsvertragingen of duiken de gevolgen op andere plekken op. Analyseren voor je besluit is dan een goed idee.

Wordt het complex dan kun je de effecten vaak pas achteraf begrijpen en is proefsgewijs (kleine schaal) testen geen gek idee. Wordt het chaotisch dan zijn oorzaak en gevolg niet te begrijpen, ook niet achteraf. Doe dan maar wat je het beste lijkt (en dat lijkt me dan vooral het proberen de situtatie in een van de andere hokjes te drijven).

in 't finse

The future of Life Science Faculties and Universities is een boekje dat je beter niet kunt lezen, tenzij je het Fins machtig bent. Ik kreeg het toegestuurd omdat er een verdwaalde engelstalige bijdrage inzit waar ook mijn naam als auteur bij staat. Een paper bij het 100 jarig bestaan van het academisch bosbouwonderzoek in Helsinki, gebaseerd op eerder gepubliceerd werk. Ook nog een zeer leesbare bijdrage uit Denemarken en een verhaal van de Dean, en verder is het onnavolgbaar Fins. Maar wel leuk om die bundel ineens uit de brievenbus te vissen.
.

Krijn J. Poppe and Ruud B.M. Huirne: Dynamics in Dutch agricultural research. in: Meri Jakonen & Anne Rauhamaki: The future of Life Science Faculties and Universities, Helsinki 2008, ISBN978-952-10-1879-4

silent spring revisited

Na het boek van Rachel Carson, Silent Spring, is het met de bestrijdingsmiddelen nooit meer goed gekomen, zo luidt de gangbare opvatting. Maar kwam de verschuiving in opvattingen wel door het boek? Volgens de Amerikaanse hoogleraar Politieke wetenschappen Frank Baumgartner niet.
Uit zijn onderzoek blijkt dat al in het jaar daarvoor er in de publieke opinie een verschuiving van opvattingen plaats vond, het boek profiteerde slechts van een uitstekende timing. Hij lichte dat gisteren toe op onze transitieconferentie.
Ik had het genoegen met hem te dineren en hij legde uit hoe hij grote databases opzet, waarop hij kwantitatief onderzoek doet. En daarbij ziet hij dat de meningen over sommige onderwerpen vaak ineens omslaan. Er vindt soms een soort ontdekkingen plaats die ook de gewone burger duidelijk maken dat het in werkelijkheid heel anders met de waarheid gesteld is dan de experts ons hebben voorgehouden. Iedereen shocked en de stereoptypes waar iedereen door beperkte cognitieve vermogens mee werkt, flipperen om.
Tot het zover is wordt informatie hyper-incrementeel verwerkt, maar ineens is er dan een uitschieter. De aandacht van de minister president of de voorpagina van de Telegraaf is onvoorspelbaar en zeer scheef verdeeld. De kans dat iets de aandacht trekt hangt van de concurrentie met andere onderwerpen af, en die kans is variabel. Dat kennen we van het komkommerseizoen. En daarmee is die kans een loterij. Maar als er dan iets gebeurd, dan is het ook goed raak. Dat levert een crisis op voor echte veranderingen. Tot die tijd is het doormodderen.
Baumgartner schreef er een boek over: The politics van attention.

Krakers en golfers organiseren zich

De ruimtelijke ordening in dit land blijft boeien. Ik blogde daar een paar jaar geleden al over en ook op de transitieconferentie die we dezer dagen in Wageningen houden waren er diverse (Nederlandse) papers. Een daarvan was de afspiegeling van een boek waar ik je even op wil wijzen: het beschrijft de ervaringen van twee cases waarin burgers zelf de organisatie van de publieke taken ter hand nemen. En het leuke is: aan beide zijden van het spectrum van de woningmarkt kom je dat tegen. De ene case is de luxe golfresidentie in Dronten, de andere de gekraakte ADM werf in Amsterdam.

Rosalie van Dam, Jasper Eshuis en Noelle Aarts: Zelforganisatie. uitgegeven bij Alterra, Wageningen. ISBN 978-90-327-0364-6

jagers, geen boeren

De Nederlandse man is een jager, althans in 80% van de gevallen. Nee niet in de huwelijksmarkt, maar kwa afstamming. Weer zo iets wat we niet wilden weten, maar tot ons komt door het in kaart brengen van genen. De Leidse hoogleraar Peter de Knijff heeft ontdekt dat we vooral afstammen van de jagers die 35.000 jaar geleden uit Afrika West-Europa binnentrokken.
Maar 20% stamt af van de boeren, die pas 7.000 geleden uit het Midden-Oosten de Balkan introkken, en verder Europa in. Hoe dichter bij Istanbul, hoe meer boeren in de voorvaderen. In de delta drongen ze maar matig door.
En het is nog gekker: binnen Nederland wonen er vooral in de echte landbouwstreken veel jagers en weinig boeren. Groningen is een mooi voorbeeld. Ook het Westelijk Weidegebied kent vooral jagers. Alleen in WestZeewsVlaanderen (waar ooit de eerste cooperatie "Welbegrepen Eigenbelang" werd opgericht), Zuid Limburg en de Gelderse Vallei vind je minstens 25% boeren en relatief wat minder jagers.
De conclusie dringt zich op dat de boeren in Nederland van jagers afstammen die het boeren copieerden van de echte boeren. Dat innovatiemodel bestaat nog steeds in de Nederlandse landbouw: kijk wat elders in de wereld en in andere bedrijfstakken goed gaat, sleutel er wat aan, en je bent succesvol boer. Boeren is hier jagen op innovaties.

Op basis van een artikel in de NRC, 21.10.2008 "De jager in de Nederlandse man"

de crash en transities

Wie nog twijfelt of de huidige krediet crisis een echte crash is van het type 1929, 1893, 1847 of 1797 overtuig ik gaarne met bijgaande grafiek. Komt uit een boek van Carlota Perez, ik publiceerde daar eerder over en nu heb ik ook het jaartal maar in de grafiek toegevoegd.

Ik hou er morgen een workshop over op onze conferentie in Wageningen. Het goede nieuws is overigens dat als we de institutionele aanpassingen komende jaren goed doen (omdat we in een diepe recessie zien dat het zonder aanpassingen niet goed komt), we een "gouden eeuw" tegemoet gaan, a la de jaren 50 en 60.

eemland en pieterpad

Gistermiddag reed ik nog even met een Italiaanse hoogleraar landbouweconomie naar de Eemlandhoeve. We hadden net een paar dagen zitten puzzelen of we wat kunnen met een vergelijking tussen Italiaanse en Nederlandse data. Al was het maar omdat velen slow food Italie zien als het voorland van de multifunctionaliteit, pluri-activiteit en diversificering - dat zijn alle drie andere maar gerelateerde concepten. En misschien kunnen we wel uitzoeken of je nou ook wat verdient met die insteken, wat niet onbelangrijk lijkt nu de recessie de health check van deze wat luxere producten wordt.
Als ik het geweten had, hadden we het niet gedaan, want Nederland bleek aan het eind van de herfstvakantie met slecht weer het land van de slow traffic. Twee-en-eenhalf uur voor de afstand Den Haag-Bunschoten. Zo konden we nog net constateren dat de conferentie over plattelandsontwikkeling een succes leek te zijn geweest. Het heeft in ieder geval een nuttige website op met relevante links en blogs: http://www.guus.net/. Zie aldaar.

Gefeliciteerd
De felicitaties van vandaag gaan naar het Pieterpad. Dat is 25 jaar geworden zo meldt Trouw vandaag op de voorpagina. Waarmee weer eens even de aandacht gevestigd wordt op het feit dat dit geen pad uit de Middeleeuwen is (zoals sommigen denken) maar door de voorlopers Toos Goorhuis en Bertje Jens gewoon is uitgezet zodat wij ons in slow tempo uit de voeten kunnen maken.

Liefs uit Londen

Vandaag even op en neer van Zestienhoven naar Londen. Voor het voorzitten van de stuurgroep EuroChoices. Het gaat steeds beter met het blad en we hebben weer veel ideeen voor 2009.
Zo'n vergadering is ook een mooie gelegenheid om even bij te praten met de collega's en te zien of er nog Europese projecten op te zetten zijn. En verder is het een mooie traditionele vergaderplek: de farmers club, een echte Engelse club, midden op Whitehall, uit de tijd dat de grondbezitters nog dicht tegen de macht aan zaten.

SCP over platteland

Onlangs beweerde ik in een interview dat Nederlanders wat al te nostalgisch naar het platteland kijken en niet goed op de hoogte zijn wat daar en in de voedingsmiddelenindustrie echt speelt. Met alle (wetgevings)gevolgen van dien. Het Sociaal-Cultureel Planbureau bracht er van de week een rapport over uit. We hebben een tamelijk idylisch beeld van het platteland. SCP directeur Paul Schnabel vindt het knap om die idylle te behouden bij de werkelijkheid van schaalvergroting. Zal wel komen omdat 60% van de Nederlanders ooit op het platteland woonde en de helft daarvan wil wel naar het platteland verhuizen.
Misschien is dat instandhouden van de Ot en Sien idylle inderdaad handig, al was het maar omdat er draagvlak blijft zo weinig mogelijk te bouwen of bedrijventerreinen aan te leggen. Driekwart van de Nederlanders is daar negatief over. En de minister ziet er kansen in voor agrotoerisme. Dat dan het beeld weer in stand houdt, want voor dat agrotoerisme gaat men zelden naar het Westland of de Peel. Overigens is maar 22% van de bevolking echt tegen het teruggeven van landbouwgrond aan de natuur. Vooral rond rivieren vindt veruit het grootste deel van de bevolking dat prima. Handig voor Ed Nijpels die net vandaag aanbeveelt de Hertogin Hedwige polder langs de Westerschelde toch maar onder water te zetten. Je hoeft er maar 1 Belg voor te onteigenen.
Onderzoekster Steenbekkers ziet terecht een gevaar in het verschil tussen beeld en realiteit. Een verschil dat zich ook uit in een negatieve opvatting over de afname van het aantal agrarische bedrijven en het aantal koeien in de wei.

Gebaseerd op de samenvatting in het Agrarisch Dagblad 21.10.2008

beleggen in integraties

Vrijdagmiddag had ik een leuk gesprek met iemand uit Nieuw-Zeeland, niet alleen over vrijhandel en concurrentiepostie maar ook over het feit dat je steeds meer grote ondernemingen ziet die ook de landbouwproductie zelf onder controle proberen te krijgen. Hij vertelde over een bedrijf in kiwi-land dat vele miljoenen in de schapenindustrie stopt om daar met contract-farming aan de slag te gaan.
Dit weekend las ik in een beleggingsblad van Van Lanschot een verhaal over het Belgische Petercam Equities Agrivalue dat denkt dat er op lange termijn veel rendement in de agrarische sector is te halen gezien de groeiende wereldbevolking. Ze denken dat daartoe een groene revolutie nodig is. Dan kun je je afvragen of de winsten niet naar de veredelaars in plaats van ook de retailers of plantages gaan. Enfin, het fonds zoekt vooral naar pricing power en in dat kader hebben ze een sterke voorkeur voor, je raadt het al, geintegreerde ondernemingen die het fork-to-farm concept helemaal in eigen hand hebben.
Een onderschatte trend, de ketenintegratie en de Starbuck-filialisering van de boer.

Naar een nieuwe groene revolutie in: Private Investments Oktober 2008

hennep als millionseller

Volgens een politiefunctionaris op de voorpagina van de NRC van dit weekend exporteren we voor 2 miljard euro aan hennep producten (hash dus). De export van bloemen en planten is maar ruim twee keer zo groot. De agrarische sector neemt dus een veel groter deel in van de economie dan we denken. Weliswaar is de productie illegaal, maar in verschillende landen wordt het zwart werken uit de onofficiele economie ook bijgeschat.
De dienders willen die 2 miljard gaan bestrijden. Dat gaat niet lukken. De prijselasticiteit is vermoedelijk zodanig dat wanneer de productie halveert, de prijs meer dan verdubbelt. Het zal wel de bedoeling zijn dat het volume van de productie naar beneden gaat.
De functionaris beschuldigt ook de landbouwuniversiteiten (we hebben er in dit land maar 1 voor zover ik weet) van medeplichtigheid in de veredeling. Daar zit een verhaal in voor het Wageningse universiteitsblad zo lijkt me.

NRC 18.10.2008

stabiliteit

Stabiele inkomens - veel effectenbezitters en boeren vinden dat wellicht een aantrekkelijk idee. In ieder geval denken ambtenaren dat als het om boeren gaat, en zijn geinteresseerd in methodes om inkomens stabieler te maken. Economen willen nog wel eens opmerken dat dat vaak ook gepaard gaat met een gemiddeld lager inkomen, maar sinds de IJslandse spaarrekeningen is dat ook geen nieuws meer.
Enfin, wie geinteresseerd is het thema inkomensstabilisatie in de europese landbouw wijs ik op een nieuw boek. Uit welbegrepen eigen belang want collega Hans Vrolijk en ik schreven er een hoofdstuk in over inkomensfluctuaties in Europa. Waarin we laten zien dat in Zuid Europa de opbrengstfluctuaties hoger zijn, maar door de lage marges bij ons de inkomensfluctuaties hoger zijn. Financial risk is ook een vorm van business risk als je met vreemd vermogen werkt.

Miranda M.P. Meuwissen, Marcel A.P.M. van Asseldonk en Ruud B.M. Huirne: Income stabilisation in European agriculture. Wageningen Academic publishers, ISBN 978-90-8686-079-1

fanfare

Giethoorn staat vandaag stil bij 50 jaar Fanfare, de beroemde film van Bert Haanstra. Giethoorn werd er beroemd door en trok beroemdheden als Rijk de Gooijer als inwoner aan.

De openingsscene met de koe die door het landschap schuift, toont weliswaar geen koe in de wei (maar op het water), maar heeft meer dan enige andere Nederlandse film het idee in het geheugen gegrift dat idee dat de koe in de wei hoort. Wie had 50 jaar geleden gedacht dat dit een onderwerp van politieke discussie zou worden?